MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Co dalej z pomnikiem Czynu Rewolucyjnego w Rzeszowie? To bardzo niewygodny temat

Andrzej Plęs
Tzw. ustawa dekomunizacyjna skazała pomnik Czynu Rewolucyjnego w Rzeszowie na wyburzenie. Winien zniknąć do końca marca tego roku. Na przeszkodzie stoi opór społeczny i… polityka.

Dokładnie przed rokiem Fundacja Rzeszowska zmobilizowała krajowe autorytety w dziedzinach historii sztuki i plastyki do obrony obiektu. Stowarzyszenie Historyków Sztuki w Krakowie zorganizowało specjalną sesję wykładową, podczas której pomnik uznano za element dziedzictwa kulturowego i dzieło o wyjątkowych walorach artystycznych.

„Ze względu na jego historię, bezsprzeczne walory artystyczne i kulturowe, powinien być objęty ochroną konserwatorską”

- opiniował prof. Waldemar Baraniewski z ASP w Warszawie.

Wsparta opiniami autorytetów fundacja z końcem marca skierowała do Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wniosek o wszczęcie procedury wpisu pomnika do rejestru zabytków.

Wniosek opatrzony podpisami historyków sztuki, artystów plastyków, stowarzyszeń architektury, pracowników Narodowego Instytutu Dziedzictwa i wykładowców uczelni wyższych. Przez dziewięć miesięcy konserwator zabytków nie zajął w tej sprawie stanowiska.

Fundacja straciła cierpliwość.

- W grudniu poprosiliśmy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o objęcie nadzorem działań w zakresie rozpatrywania przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków naszego wniosku - potwierdza Bartłomiej Gancarczyk, wiceprezes Fundacji Rzeszowskiej. - Otrzymaliśmy informację, iż w pierwszej połowie stycznia możemy się spodziewać odpowiedzi ministra.

Archiwalne zdjęcia Pomnika Walk Rewolucyjnych w Rzeszowie

Tymczasem losem pomnika zajął się Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego, co sugeruje, że procedury administracyjne dążą do jego likwidacji.

Niespiesznie, bo z końcem listopada, WINB zwrócił się do wojewódzkiego konserwatora o opinię, że pomnik nie znajduje się pod opieką konserwatorską.

- Dopiero wtedy będziemy mogli wszcząć właściwe postępowanie, czyli wystąpimy do IPN o opinię - precyzuje Zofia Majka z wojewódzkiego inspektoratu.

Oficjalnej odpowiedzi konserwatora jeszcze nie ma, ale w połowie grudnia pojawiła się nieoficjalna i symptomatyczna:

- Definicja zabytku jest określona w ustawie, a jej ostatnia część dotyczy tego, czy zachowanie tego obiektu leży w interesie społecznym - mówi Beata Kot, Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków. - Ja co do tego mam wątpliwości.

WINB czeka na oficjalne stanowisko konserwatora, by zapytać o zdanie IPN, tymczasem rzeszowski IPN jeszcze w maju wydał na pomnik wyrok: „Honoruje pamięć o wszystkich tych, którzy w narracji historycznej Polski Ludowej (…) przyczynili się do jej powstania, stanowiąc de facto pomnik dziejów ruchu komunistycznego”. Czyli propaguje komunizm i powinien zniknąć.

- A przecież głos mieszkańców Rzeszowa w sprawie przyszłości pomnika jest od lat niezmienny: pomnik musi zostać - przypomina Gancarczyk. I powołuje się na sondaże społeczne oraz liczne protesty i happeningi w obronie pomnika.

Kilkaset osób mimo przelotnie padającego deszczu spędziło niedzielne popołudnie na happeningu w obronie Pomnika Czynu Rewolucyjnego w Rzeszowie.

Tłumy rzeszowian na happeningu w obronie pomnika Czynu Rewol...

Od 2006 r. właścicielem pomnika i placu pod nim jest zakon bernardynów i to on prawdopodobnie musiałby wziąć na siebie organizacyjną i finansową odpowiedzialność za wyburzenie pomnika.

To - prócz oporu społecznego - kolejny powodów, dla którego wojewódzka administracja nie spieszy się z dokończeniem operacji. Gancarczyk określa ten stan „zwłoką polityczną”.

ZOBACZ TEŻ: Czy Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Rzeszowie trzeba wyburzyć? O przyszłości pomnika rozmawiamy z Dariuszem Iwaneczko, dyrektorem oddziału IPN w Rzeszowie

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!
Wideo
Wróć na nowiny24.pl Nowiny 24