Gózd, Hoszowczyk, Krzątka...Trudne w wymowie i pisowni wsie na Podkarpaciu. Znasz je? [LISTA]

Iwona Adamek
Iwona Adamek
Na Podkarpaciu jest sporo wsi, przy wymawianiu nazw których możemy "połamać" sobie język. A jeszcze gorzej bywa przy ich zapisywaniu. Zobaczcie na kolejne plansze. Marek Dybaś
Nie musimy wyjeżdżać za granicę, aby szlifować język. Na naszym regionie znajdziemy sporo miejscowości, które oprócz turystycznych atrakcji, zapewnią nam ćwiczenia z języka polskiego! Zarówno te w mowie, jak i piśmie. Na Podkarpaciu jest bowiem mnóstwo wsi, wymówienie nazw których może sprawić nam spory problem. A jeszcze większy ich napisanie. Bez sprawdzenia w słowniku raczej się nie obejdzie. Zobaczcie zestawienie.

Język polski nie należy do najłatwiejszych i choć najtrudniej jest przyswoić go obcokrajowcom, to i nam, Polakom, potrafi przysporzyć nie lada kłopotów. O ile pewne trudne słowa możemy zastępować ich prostszymi w wymowie synonimami, o tyle tego zabiegu nie zastosujemy w przypadku nazw miejscowości. Na Podkarpaciu jest sporo takich wsi, przy wymawianiu nazw których możemy "połamać" sobie język. A jeszcze gorzej bywa przy ich zapisywaniu. Skąd się wzięły takie pokrętne, trudne, czasem na wet śmieszne nazwy?

Nazwy miejscowości dzielą się na:

  • pochodzące od cech miejsca, w którym znajduje się miejscowość,
  • pochodzące od ludzi związanych z miejscowością.

W każdej z nich można wydzielić pewne podkategorie::

  • nazwy służebne, dla miejscowości świadczących pewne usługi dla dworu (np. Piekary, Szczytniki),
  • nazwy patronimiczne, oznaczające potomków założyciela. W Polsce są to miejscowości zakończone na -icy,-ice lub -yce (sufiks -ic w staropolskim oznacza potomka),
  • nazwy dzierżawcze, pochodzące od właściciela, np. zakończone na -ów (np. Emilianów od męskiego imienia Emilian, Henryków od Henryka, Piotrków od Piotra). Jeżeli właścicielem majątku była kobieta wtedy przymiotnik dzierżawczy miał przyrostek -in (np. Anielin od żeńskiego imienia Aniela). Nazwy te utworzono z połączenia przymiotników dzierżawczych z przyrostkami -ów oraz -in dzięki czemu stały się one nazwami miejscowymi, a więc rzeczownikami.

Jak podaje Wikipedia, klasyfikacja nazw miejscowych może się opierać o różne kryteria. We współczesnej onomastyce - dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych - istnieje kilka klasyfikacji. W Polsce stosowane są dwie: oparta o kryterium znaczeniowe i kryterium strukturalno-gramatyczne:

Klasyfikacja oparta na kryterium znaczeniowym odróżnia nazwy:

  • miejscowości,
  • ludzi, które dopiero później stały się nazwami miejscowości.

W grupie 1. rozróżnia się:

  • nazwy topograficzne (np. Rybnik, Dąbrowa, Skała, Grabowa),
  • nazwy kulturowe (np. Poręba, Mosty, Środa),
  • nazwy dzierżawcze, tworzone za pomocą kilku przyrostków (np. Dalechów, Cieszęcin, Radom, Racibosko),
  • nazwy zdrobniałe, powstałe w oparciu o nazwy pobliskich osad (np. Racławiczki, Szydłowiec, Zborowczyk).

W grupie 2. wyróżnia się:

  • nazwy etniczne, określające pierwotnie gromadę ludzką na podstawie jej pochodzenia lub położenia jej osady (np. Zalesiany, Pogórzyce, Łysogórce, Konojady, Czechy),
  • nazwy patronimiczne, określające pierwotnie potomków lub poddanych człowieka, od którego imienia wzięli nazwę (np. Michałowice, Doktorowce, Janowięta),
  • nazwy służebne odnoszące się nazwy zajęcia wykonywanego kolektywnie przez mieszkańców: (np. Piekary, Złotniki, Strzelce),
  • nazwy rodowe, wywodzące się od wspólnego przezwiska lub przydomka mieszkańców (np. Bolesty, Czajki, Łosie).

ZOBACZ TAKŻE: Rzeszowska Zielona Fala ułatwia pracę kierowcom karetek pogotowia, radiowozów i aut straży pożarnej

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie