- Jakie są najnowocześniejsze techniki usuwania zaćmy?

Rozmawiał Andrzej PiątekZaktualizowano 
- Od jakiegoś czasu operuję na zaćmę nawet nastolatków - mówi prof. Zbigniew Zagórski.
- Od jakiegoś czasu operuję na zaćmę nawet nastolatków - mówi prof. Zbigniew Zagórski. ARCHIWUM
Rozmowa z okulistą, prof. dr hab. nauk med. Zbigniewem Zagórskim - Zaćma, to schorzenie oczu ludzi starych?

- W olbrzymiej większości tak, ale są też zaćmy wrodzone, urazowe, powstałe w wyniku chorób zapalnych i cukrzycy. W stosunku do okresu sprzed 20 lat rośnie liczba chorych pracujących zawodowo. Od jakiegoś czasu operuję na zaćmę nastolatków.

- Jakie są najnowocześniejsze techniki usuwania zaćmy?

Zaćma polega na mętnieniu soczewki oka i prowadzi do stopniowego pogarszania wzroku, a nieoperowana do ślepoty. Ale poprzez usunięcie zmętniałej soczewki i wszczepienie w jej miejsce sztucznej można całkowicie przywrócić widzenie. Obecnie jest to najczęstsza, najskuteczniejsza i najtańsza operacja w całej medycynie biorąc pod uwagę relację kosztów do uzyskanych efektów. Lecz pod warunkiem, że jest wykonywana właściwym sprzętem przez odpowiednio wyszkolonych chirurgów.

- Najbardziej nowoczesną jest technika fakoemulsyfikacji, która umożliwia skuteczne usunięcie zaćmy oraz wszczepienie sztucznej, tak zwanej zwijalnej soczewki, przez cięcie oka poniżej trzech, a przy niektórych technologiach nawet dwóch milimetrów. Tak małe cięcie powoduje, że rehabilitacja chorego jest szybka, a liczba powikłań nie przekracza ułamka procenta.

Starsze metody wymagały cięcia kilkakrotnie większego, co wymuszało konieczność kilkutygodniowej rehabilitacji i wiązało się z większą liczbą powikłań, jak astygmatyzm pooperacyjny, a nawet zakażenia oka.

- To prawda, że w Polsce południowo - wschodniej jeszcze kilka lat temu nie przeprowadzano operacji tą metodą?

- Tak. Obecnie jest zaledwie kilku chirurgów, którzy tę metodę stosują. Jeśli przyjąć za kryterium wskaźnik operacji zaćmy w świecie, który świadczy o poziomie okulistyki w danym kraju, Polska jest daleko m.in. za Czechami i Słowacją.

Takie przyjęte minimum, to 4 tys. operacji zaćmy rocznie na milion mieszkańców. W woj. podkarpackim powinno się przeprowadzać 8 tysięcy operacji rocznie, a wykonuje się 5 tysięcy, przy czym metoda fakoemulsyfikacji stosowana jest u części chorych.

Efekt jest taki, że kolejki do ośrodków okulistycznych, gdzie są na odpowiednio wysokim poziomie przygotowani chirurdzy wydłużają się do kilkunastu miesięcy.

- Jak sprawić, by ta kolejka była krótsza, a chorzy oczekując nie ślepli?

W Indiach 10 tysięcy okulistów operuje rocznie kilka milionów pacjentów z zaćmą. W Polsce 3 tysiące okulistów wykonuje około 100 tysięcy operacji w roku, co daje średnią blisko 30 operacji na jednego okulistę rocznie. W Polsce liczba osób z zaćmą rośnie, w tym także ludzi młodych.

- Myślę, że dużo zależy od polityki Narodowego Funduszu Zdrowia. Byłem tam niedawno na spotkaniu na temat kontraktowania usług na rok 2007 i wyszedłem zawiedziony. Planowano rozdział pieniędzy na rejony, przy czym kontraktowanie miało polegać na przyznawaniu oddziałom okulistycznym punktów, które mogą być dowolnie wykorzystywane.

Właśnie z tego powodu w niektórych z nich zamiast wykonywania nowoczesnych operacji, chorych leczy się zachowawczo lub stosuje przestarzałe metody. Taki system kontraktowania nie stwarza motywacji do wprowadzania nowoczesnych metod i zatrudniania wysoko wyszkolonych chirurgów. Bo oddział okulistyczny i tak otrzymuje pulę pieniędzy przyznaną przez urzędników NFZ.

Dzięki temu chory ma ograniczony lub wręcz uniemożliwiony wybór lekarza i ośrodka okulistycznego. Jest to powrót do form rejonizacji z oczywistym ignorowaniem głównego celu reformy, by pieniądze szły za pacjentem.

- Jak jest w zachodnich krajach Unii? Tam pieniądze idą za pacjentem?

- Zdecydowanie! Tam chory ma prawo wyboru chirurga, a rocznie wykonuje się około 6 tysięcy operacji na milion ludności.

Dzięki temu chorych operuje się w stadiach początkowych, kiedy zaćma w niewielkim stopniu upośledza widzenie. Metoda fakoemulsyfikacji stosowana jest w Europie zachodniej od lat 80. W Polsce jeszcze w 2000 r. tylko 10 proc. operacji było przeprowadzanych tą metodą.

Dziś niewiele ponad 50 proc., a powinno być 99 proc., jak w Czechach, na Słowacji, w całej Europie.

- Jak by można scharakteryzować pacjentów z zaćmą z Podkarpackiego?

- Ostatnio trafiła do mnie chora z tak dojrzałą zaćmą na obu oczach, że nawet w Polsce zdarza się to rzadko. Chora ta przez wiele lat leczona była kroplami.

Apeluję do okulistów, by zaniechali przepisywania chorym kropli. Nie ma obecnie w świecie metod leczenia zaćmy kroplami, których skuteczność byłaby potwierdzona naukowo. Zalecanie kropli opóźnia moment zgłoszenia się chorego na operacje, a długotrwałe ich stosowanie może spowodować groźne powikłania.

Niedawno mieliśmy dwoje chorych, którzy stosowali krople na zaćmę przez wiele lat i było to przyczyną wystąpienia u nich toksycznej pęcherzycy ocznej, z zarastaniem spojówek i powiek oraz nieodwracalną utratą widzenia.

- Jak w Polsce kolejki do operacji zaćmy można wyeliminować?

- Wystarczy, jeśli NFZ zakontraktuje te procedury okulistyczne, które są potrzebne oraz najskuteczniejsze metody zwalczania zaćmy, jak fakoemulsyfikacja i witrektomia.

Obecny system kontraktowania prowadzi do marnotrawstwa pieniędzy i nie wymusza poprawy jakości usług. Warto pamiętać, że długie oczekiwanie na operację zaćmy zwiększa liczbę urazów spowodowanych upośledzonym widzeniem i generuje dodatkowe koszty dla NFZ, nie mówiąc o niepotrzebnych cierpieniach ludzi chorych.

- Reprezentuje pan Europę środkowo - wschodnią w Międzynarodowej Radzie Okulistyki w San Francisco, która określa standardy leczenia oczu. Jak Polska, wygląda na tle innych krajów?

- W Polsce rozwój okulistyki przebiega wolno. Wspomniałem już o Czechach, ale pozytywnym przykładem są Indie, gdzie liczba operacji zaćmy potroiła się w ciągu ostatnich 10 lat i wynosi 8 milionów takich zabiegów rocznie.

Ten sukces jest wynikiem edukacji, intensywnego szkolenia chirurgów, ale także etosu lekarzy i solidaryzmu społecznego. Przy braku ubezpieczeń za operacje płacą pacjenci bogaci, a biedni, których jest większość, operowani są za symboliczną opłatą.

W Polsce, przy ponad 3 tysiącach specjalistów liczba operacji oscyluje około 100 tysięcy rocznie. Dobrych chirurgów mamy niewiele ponad stu, wielu z nich zadowala się stosowaniem procedur, które powinny być zapomniane lub zmodyfikowane. I tu tkwi błąd.

polecane: Flesz - e-papieros zagraża zdrowiu

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 2

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

K
Krystyna

Ja miałam zabieg laserowy... Jakkolwiek to strasznie brzmi, to trwa tylko parę sekund i po strachu :D A oczy wyleczone.. Sama się zdziwiłam, że ta metoda jest dostępna już od jakiegoś dłuższego czasu, jak opowiadał mi mój dr prowadzący - Dr Michnowski Jerzy.

s
samba

Wielu pacjentów z terenów przygranicznych korzysta z czeskiej służby zdrowia i jeszcze nie spotkałam nikogo, kto by narzekał. Jedną z bardziej chwalonych klinik jest chociażby PROVISUS w Czechach - niskie ceny, krótki czas oczekiwania, profesjonalna obsługa, polski personel. Czego chcież więcej poza tym, żeby to w polsce zaczęły się pojawiać takie kliniki ;)

 

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3