Królowie na zamku

Marek Czarnota.
Tak wyglądał zamek przed 1939 rokiem E. Janusz nadesłał p Piotr Baran
Mikołaj Spytek Ligęza de Bobrek, senator Rzeczpospolitej, znakomity orator i gospodarz doszedł do wniosku, że jego siedziba mieszcząca się w dworze obronnym na Staromieścu jest zbyt mała i skromna. Postanowił nad brzegiem Wisłoka wybudować zamek - godną siedzibę dla tak wielkiego pana.

Zamek obok funkcji obronnych powinien także wzbudzać strach wśród poddanych i imponować gościom. Zamek rzeszowski kilkakrotnie oparł się Tatarom i najeźdźcom rodzimym, choć bratankowi właściciela Andrzejowi Ligęzie z Piotraszówki - dzisiaj Boguchwały - udało się go zdobyć w trakcie jednego z zajazdów.
W na początku XVII wieku był już na tyle okazały, że właściciel mógł przyjmować znacznych gości. W roku 1610 przebywała tu Barbara Tarnowska , wdowa po kanclerzu Janie Zamoyskim, a w 1627 hetman polny koronny Stanisław Koniecpolski.
Po śmierci Ligęzy wraz z ręką jego córki Konstancji, Rzeszów stał się własnością Lubomirskich. Król Jan II Sobieski pragnąc pozyskać sobie Hieronima Augustyna Lubomirskiego podskarbiego koronnego, odwiedził Rzeszów w 1687 roku i przebywał na zamku.

Szwedzi w Rzeszowie

Zamek po II wojnie światowej Nadesłał Mateusz Piskorski

Tak wyglądał zamek przed 1939 rokiem
(fot. E. Janusz nadesłał p Piotr Baran )Jako hetman koronny Hieronim Augustyn Lubomirski w czasie wojny północnej opowiedział się po stronie Augusta II Wettyna, czym naraził się Szwedom., którzy 17 listopada 1702 roku zajęli rzeszowski zamek na 8 tygodni.
W tej sytuacji Lubomirski przeszedł na stronę króla szwedzkiego Karola XII, który na rzeszowskim zamku urządził swoją kwaterę główną. W latach 1702-1709 z powodu chwiejnej polityki Lubomirskiego rzeszowski zamek był zdobywany, a co za tym idzie niszczony, rabowany i dewastowany przez wojska polskie, saskie, rosyjskie i szwedzkie.
Dnia 17 listopada 1704 roku, gdy książę Hieronim Augustyn był jeszcze sojusznikiem Szwedów zamek zdobyły wojska koronne i saskie. Usuwania zniszczeń doglądał w dniu 22 lipca następnego roku osobiście przebywający w Zamku August II Sas, zresztą w niedługim czasie i na krótko zamek ponownie zdobyli Szwedzi.

Kaprysy młodej żony

[obrazek3] Zamek po II wojnie światowej (fot. Nadesłał Mateusz Piskorski)Po śmierci Augustyna Hieronima Rzeszów wraz z zamkiem otrzymał w spadku jego najstarszy syn Jerzy Ignacy Lubomirski. Dla swojej drugiej żony Joanny von Stein zu Jettingen - wyszła za niego w wieku 15 lat - założył w Rzeszowie wspaniałe ogrody, pełne rzeźb, szpalerów drzew, krzewów i kwiatów. Centrum tych ogrodów stanowił letni pałacyk, u stóp którego był wielki staw, a na jego środku wyspa z chińską pagodą. To dzięki jego staraniom i dogadzaniu kaprysom młodej małżonki Rzeszów stał się, drugim po Warszawie, centrum sztuki saskiej w Polsce. Przy przebudowie i upiększaniu zamku pracowali wybitni architekci Tylman z Gameren, Jan Chrzciciel Belotti i Henryk Wiedemann.

Kto był zdrajcą

W roku 1769 Lubomirska wsparła konfederatów barskich w czasie najazdu wojsk rosyjskich. 15 sierpnia doszło do bitwy we wsi Powietna - dzisiaj Pobitna - w której konfederaci stracili 42 zabitych, Rosjanie ponieśli także duże straty i wycofali się do Łańcuta. W czerwcu 1769 roku wojska rosyjskie zdobyły i ogołociły zamek Rzeszowski. Podobno ułatwił im to, jak pisze Szczęsny Morawski w swojej powieści Pobitna pod Rzeszowem, młynarz - Wawrzyniec Ludera, który zablokował śluzy i uniemożliwił napełnienie fosy wodą. Inna wersja mówi, że kucharz - murzyn, któremu służba zamkowa bardzo dokuczała, z zemsty wpuścił oblegających przez potajnik - czyli tajne, zamaskowane przejście.
W późniejszym czasie był zamek jeszcze dwukrotnie opróżniony ze sprzętu wojskowego przez Rosjan. Rzeszowskie stało się trenem walk partyzanckich, które trwały aż do 1772 roku.
Po pierwszym rozbiorze Polski - 1772 -Rzeszów wszedł w skład Monarchii Austrowęgierskiej....
.

.... O tym jak toczyły się losy zamku od czasów rozbiorów do dziś, w kolejnych odcinkach naszej opowieści

FLESZ: Polacy żyją krócej. Co nas zabija?

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3