Milion książeczek mieszkaniowych. Premier rozwiąze problem ich właścicieli?

Jarosław Jędrzyński/AIPZaktualizowano 
Michał Gąciarz / Polska Press
Ponad milion posiadaczy książeczek mieszkaniowych wciąż czeka na rozwiązanie problemu. Czy w końcu się uda? Rzecznik Prawo Obywatelskich wystosował w tej sprawie specjalne pismo do Prezesa Rady Ministrów, którego uznaje za jedynego właściwego adresata roszczeń posiadaczy książeczek mieszkaniowych.

Pismo Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) do premiera zawiera ono szczegółowy opis problemu właścicieli książeczek mieszkaniowych, sugestie ich rozwiązania, i w końcu prośbę „o spowodowanie podjęcia odpowiednich działań zmierzających do definitywnego załatwienia nierozwiązanego od kilkudziesięciu lat problemu posiadaczy książeczek mieszkaniowych”.

Wcześniej pełniący funkcję RPO Adam Bodnar spotkał się właśnie z reprezentantami Krajowego Stowarzyszenia Posiadaczy Książeczek Mieszkaniowych PKO BP, aby w obecności przedstawicieli mediów zaprezentować dotychczasowy stan swoich działań, których celem jest ostateczne systemowe rozwiązanie przedmiotowej kwestii.

Niestety w rezultacie zdecydowanie restrykcyjnych przepisów, przyznających prawo do premii gwarancyjnej, ogromna rzesza posiadaczy książeczek mieszkaniowych znalazła się poza kręgiem beneficjentów ustawy.

Według opinii RPO problem polega na tym, że z ponad miliona osób, które pomimo przysługującego im prawa do premii dotychczas z niego nie skorzystały, ogromna większość nie jest i najprawdopodobniej nigdy nie będzie w stanie zrealizować warunków narzuconych przez obowiązujące przepisy. Innymi słowy, aktualny katalog celów mieszkaniowych uprawniających do uzyskania premii gwarancyjnej jest dalece niewystarczający. Jak wskazują eksperci portalu RynekPierwotny.pl przykładowo, nie zawiera on takich czynności jak zwykły remont w celu poprawy standardu technicznego mieszkania, wymiany przestarzałych pieców grzewczych na ekologiczne, dostosowania lokum do potrzeb osób starszych lub niepełnosprawnych, remonty mieszkań komunalnych itp. Co gorsza, prawo do premii nie przysługuje osobom bez tytułu prawnego do mieszkania, w tym także osobom bezdomnym.

W efekcie wciąż na rynku pozostaje ogromny, ponadmilionowy wolumen niezrealizowanych książeczek mieszkaniowych, a liczba tych likwidowanych z premią z roku na rok coraz bardziej topnieje, osiągając w 2016 r. poziom zaledwie 24 tys. Co więcej, systematycznemu spadkowi ulega także wysokość średniej premii gwarancyjnej z początkowych kilkudziesięciu tys. zł do zaledwie 8,1 tys. zł w 2016 r., stanowiących równowartość zaledwie 1-2 mkw. mieszkania. Zdaniem RPO problem książeczek jest na tyle poważny, że warto go potraktować systemowo i tak zmienić przepisy, by z premii gwarancyjnej można było skorzystać także w sytuacjach, na które dziś prawo nie pozwala. To realnie poprawi sytuację właścicieli książeczek.

Pomimo upływu całych dekad problem książeczek mieszkaniowych nie może doczekać się definitywnego rozwiązania systemowego. W efekcie na dziś dzień ponad milion rodaków czuje się pokrzywdzonych, by nie powiedzieć wręcz oszukanych przez własne państwo.

Długa historia bez happy endu

Instytucja mieszkaniowej książeczki oszczędnościowej jako instrumentu zapewniającego uzyskanie lokatorskiego spółdzielczego prawa do lokalu, wprowadzona została w latach pięćdziesiątych ub. wieku, stając się z czasem jednym z najbardziej rozpoznawalnych i problematycznych atrybutów poprzedniej epoki ustrojowej. Jak tłumacza eksperci portalu RynekPierwotny.pl od roku 1958 obowiązywał system gwarantujący realną wartość zgromadzonych wkładów poprzez udzielanie tzw. premii gwarancyjnej. W kolejnych latach był on parokrotnie modyfikowany pod względem zasad gromadzenia wkładów, ich oprocentowania, czy też warunków nabywania prawa do premii.

W ten sposób książeczka mieszkaniowa stała się swoistym dowodem, potwierdzającym zawarcie umowy mieszkaniowego rachunku oszczędnościowego pomiędzy jej posiadaczem a bankiem PKO, który cały system obsługiwał. Państwowy bank odpowiadał więc za zgromadzone przez obywateli wkłady na nabycie lokum, ich oprocentowanie oraz pieniężną premię gwarancyjną, zapewniającą urealnienie wartości zgromadzonych środków.

Cały system działał w miarę sprawnie mniej więcej do drugiej połowy lat siedemdziesiątych, zapewniając własne cztery kąty tysiącom rodzimych gospodarstw domowych. Niestety na początku kolejnej dekady system dochodzenia do własnego lokum za sprawą oszczędzania na książeczkach mieszkaniowych legł w gruzach, na co oczywiście główny wpływ miała tragiczna sytuacja całej polskiej gospodarki. Tym sposobem ogromna rzesza rodaków - posiadaczy książeczek mieszkaniowych - powitała transformację ustrojową praktycznie z niczym, a więc bez szansy na własne „M” i z „książeczkowymi” wkładami, które za sprawą hiperinflacji zdewaluowały się niemal do zera. Z kolei w roku 1990 wprowadzony został przepis, który wykluczył sądowe dochodzenie waloryzacji wkładów, także tych zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych. Miało to chronić system bankowy przed załamaniem w trakcie transformacji ustrojowej.

Premia gwarancyjna - pieniądze przez szybkę

W III RP jedynym uprawnieniem przysługującym właścicielom książeczek mieszkaniowych jest prawo do premii gwarancyjnej. Zostało ono przyznane na warunkach określonych w ustawie z 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych. Aktualnie na premię gwarancyjną mogą liczyć ci posiadacze książeczek mieszkaniowych, którzy przeznaczą środki na jeden z dwunastu ściśle określonych w przedmiotowych przepisach celów mieszkaniowych. Chodzi tu przede wszystkim o sytuację poniesienia jednorazowo znacznych wydatków na kupno mieszkania bądź jego wykup od spółdzielni, wniesienie wkładu własnego kredytu hipotecznego, czy też dokonania wpłaty partycypacji do TBS. Z kolei osoby posiadające już własne lokum środki z premii gwarancyjnej mogą przeznaczyć na jego remont, jednak polegający wyłącznie na wymianie okien albo kompletnej wymianie instalacji gazowej bądź elektrycznej.
Czy podjęte przez Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) działania przyniosą wreszcie oczekiwany rezultat?

Jarosław Jędrzyński, główny analityk portalu RynekPierwotny.pl

polecane: 60 Sekund Biznesu: W internecie jest wygodniej i większy wybór.

Wideo

Materiał oryginalny: Milion książeczek mieszkaniowych. Premier rozwiąze problem ich właścicieli? - Strefa Biznesu

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 12

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość
2018-01-24T08:42:25 01:00, Oszukana przez swój kraj:

Należałoby wprowadzić przepis, który umożliwiłby wykupienie mieszkań komunalnych z książeczek mieszkaniowych ! Odblokować wykup mieszkań w Warszawie przynajmniej dla tych ludzi z książeczkami ! I tak zostali oszukani przez swoje państwo. Posiadacze książeczek samochodowych odzyskali swoje pieniądze a miszkaniowych nie. Jak państwo wybiórczo traktuje swoich obywateli !

Zmienic Rzecznika Praw Obywatelskich, on nie reprezentuje interesow obywateli.Dopowiedzcie sobie sami czyje interesy reprezentuje.To nie urzad tylko fasada.

M
MARIA

Mam tę nieszczęsną książeczkę mieszkaniowa od 1985 roku , zarejestrowaną a w spółdzielni,niestety nie stać mnie na zakup mieszkania.Jako osobie samotnej średnio zarabiającej żaden bank nie udzieliłby kredytu hipotecznego, mieszkam w mieszkaniu lokatorskim i nawet nie mogę skorzystać z własnych pieniędzy na remont mieszkania.Kiedyś wydawało mi się że spotkało mnie wielkie szczęście teraz wiem że to był największy błąd . Najbardziej się denerwuję jak otrzymuję z PKO propozycję dalszego oszczędzania na tej książeczce w życiu wiekszej bezczelności nie widziałam.Zostaliśmy w chamski sposób okradzeni przez państwo prawa , uderzyło to przede wszystkim w osoby mniej zamożne, samotne które nie mogą skorzystać nawet z tej namiastki rekompensaty jaką jest premia gwarancyjna

A
Andrzej

IIIRP budowana jest na krzywdzie milionów Polaków, co oszczędzali na dach nad głową. Po 1989 ci co doszli do władzy zaginęli poza wszelkimi kolejkami mieszkania budowane przez Spółdzielnie) Mieszkaniowe. Za grosze je przejęli bez dnia czekania w kolejce i bez wkładów. Dlatego potem brakło 300 tys. mieszkań dla tych z kolejki. Dlatego Sejm III RP gdy juz wybrańcy i ich koledzy, wojsko i policja, sądy, prokuratorzy i działacze wszelkiej maści zaspokoili okazyjnie potrzeby mieszkaniowe...uchwalili ustawy pozbawiając miliony Polaków oszczędności na dach nad głową. Czy w III RP są jeszcze uczciwi rządzący ,bo posłów i senatorów niema. Posłowie i Senatorowie obiecują pomoc i odwlekakaja w czasie nie odpowiadają na pisma. Brakło 50 uczciwych posłów by propagować wniosek K-17/15 do Trybunalu Konstytucyjnego. www.kmpkobp.pl

p
prezes

Rzecznik Praw Obywatelskich nic nie zalatwil u Premiera. Nadal odmawia skirowania wniodku do Trybunalu Konstytucyjnego nie staje po stronie poszkodowanych ..to jest nasz dramat.

e
ela

był na to czas trzeba było skorzystać bo spółdzielnie rejestrowały takie ksiazeczki i ludzie dostawali mieszkanie wiem bo moja koleżnka jeszcze zdążyła zarejestrować i dostała mieszkanie ze spóldzielni w Tychach

B
Beata

Jeśli Ktoś miał pełny wkład na mieszkanie i mieszkania nie posiada do chwili obecnej ,nie może skorzystać z sumy gwarancyjnej to powinien mieć możliwość otrzymania lokalu od państwa , wynajęcia lokalu w zamian za ksiazeczkę . Większość do śmierci nie odzyska wpłaconych pieniędzy i do śmierci nie doczeka się swojego mieszkania

o
olu

Złodzieje, złodzieje, złodzieje, okradli nas z naszych oszczędnosci.

t
tola

Ja mam książeczke od 1985 roku, to byl cały wkład na mieszkanie, za takie pieniądze otrzymywali mieszkana, i ja czekam aż m dadza mieszkanie, nie jakąmś tam premie tylko mieszkanie, czekam już 33 lata, i będę czekać aż wywiążą się z podpisanej umowy, nie tylko żerować na kiimś,

a
akka

Ja też mam taką książeczkę. Powinni nam oddać realne pieniądze . Na przykład jak ktoś wpłacał po 200zł wtedy to porównać to do średnich zarobków w danym czasie i teraz .Jeżeli to była jedna czterdziesta zarobków to pomnożyć to przez ilość wpłaconych rat plus odsetki.

W
Włościanka

Oddajcie pasożyty ( bo władza działa w interesie obywateli a wy nas okradliście ) nasze oszczędności a nie kpijcie sobie z nas. Albo zabierzcie mieszkania tym, którzy w tym programie dostali, tak dla konstytucyjnej równości! Za waszą premię nawet kibla nie kupię!

a
andrzej kubasiak

Od IX.1992. po interwencji Rrzecznika Praw Obywatelskich mozna pirniedzmi z ksiazeczki mieszkaniowej placic za wykup mieszkania komunalnego i spoldzielczego. Po moim liscie dp RPP prof Zielinski oddal sprawe do Sadu Najwyzszego i wygral dla nas sprawe. Nie zdazyl oddac sprawy KM PKO bp. a nastepcy maja zakaz odgorny oddawania wniosmu do Trybunalu Konstytucyjnego..no i jest problel
Kolekne sejmy i rzadl lamia Konstytucje art32 a my obywatele jak niewolnicy ubezwlasnowolnieni nie mamy ptawa skargi na krzywdzace nas istawy Sejmi III RP. I to jest nas narodowy dramat w panstwie co nas ubezwlasnowolnilo i iczynilo niewolnikami .Oczywiscie jak nam sie nie podoba to WON z Polski tu dla was chleba i dachu nad glowa niema. Tak pozbyto sie milionow mlodych dolnych ludzi.
Inadal sie ich wyrzuca..

.

..

O
Oszukana przez swój kraj

Należałoby wprowadzić przepis, który umożliwiłby wykupienie mieszkań komunalnych z książeczek mieszkaniowych ! Odblokować wykup mieszkań w Warszawie przynajmniej dla tych ludzi z książeczkami ! I tak zostali oszukani przez swoje państwo. Posiadacze książeczek samochodowych odzyskali swoje pieniądze a miszkaniowych nie. Jak państwo wybiórczo traktuje swoich obywateli !

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3