Muzeum Mleczarstwa świętuje 30-lecie

Beata Terczyńska
archiwum szkoły
W piątek Muzeum Mleczarstwa przy Zespole Szkół Spożywczych w Rzeszowie będzie świętować jubileusz 30-lecia. W programie m.in. wystawa „Szkoła i Spółdzielczość - dawnych wspomnień czar”, a o 11.45 - zwiedzanie muzeum, które w zbiorach ma urządzenia i maszyny z końca XIX w.

Muzeum Mleczarstwa mieści się w Zespole Szkół Spożywczych w Rzeszowie przy ul. Warszawskiej 20, dawnej Krajowej Szkole Mleczarskiej, powołanej w 1903 roku. Usytuowane jest w halach produkcyjnych dawnego budynku szkolnej mleczarni. Zgromadzono tu urządzenia i maszyny związane z mleczarstwem oraz archiwalne dokumenty obrazujące powstanie i działalność Spółdzielczości Mleczarskiej w Galicji, a także Krajowej Szkoły Mleczarskiej.

Pierwsza ekspozycja muzealnych maszyn i urządzeń miała miejsce w 1953 r z okazji 50-lecia Szkoły. Ekspozycję przygotował nauczyciel technologii i maszynoznawstwa Jan Rajca, włączając do pomocy uczniów. Wraz z nimi przez kilka lat gromadził, konserwował i powiększał zbiory maszyn mleczarskich, które służyły jako pomoce naukowe. W ten sposób powstał unikalny, jedyny w kraju, bezcenny dokument rozwijającej się techniki mleczarskiej.

Kolejnym krokiem było otwarcie w 1974 r Szkolnej Izby Pamięci. Inicjatorem i wykonawcą był ówczesny dyrektor Lech Łabaj. W udostępnionej zwiedzającym Izbie Pamięci zostały wyeksponowane muzealne materiały: dokumenty, pamiątki, fotografie, albumy i kroniki szkolne. Duży wkład przy uzupełnianiu zbiorów wnieśli seniorzy-działacze spółdzielczości mleczarskiej,którzy wzbogacili istniejące eksponaty o dokumenty pionierskiej pracy mleczarzy z rejonu Rzeszowszczyzny. Z okazji 100-lecia Polskiej Spółdzielczości Mleczarskiej zrodziła się idea utworzenia w zabytkowym budynku Szkoły Muzeum Spółdzielczości i Szkolnictwa Mleczarskiego.

Organizację muzeum i przygotowanie pierwszej ekspozycji oraz wykonanie oprawy plastycznej powierzono Lechowi Łabajowi.

W muzeum zgromadzono unikatowe maszyny i urządzenia mleczarskie z końca XIX w., początku XX, aż do lat 70.
Wśród eksponatów na szczególną uwagę zasługuje kolekcja wirówek – od wiekowych typu Wolseley, Victoria, Regina, używanych w dworskich mleczarniach pod koniec XIX w., po udoskonalone szwedzkiej firmy „Alfa Laval”, z których najstarsza pochodzi z 1925 r., czy niemieckiej Westfalia z roku 1930. Zbiór najstarszych wirówek i ich części ilustruje różne rozwiązania techniczne pierwszych modeli. Są wirówki z parowym napędem transmisyjnym używane w latach 1910-1930, aż po wirówki, które pracowały w Szkolnym Zakładzie Mleczarskim od początków jego istnienia.

Dużą wartość muzealną mają pompy, sprężarki, pasteryzatory.

Ekspozycja obejmuje też dawne tradycyjne narzędzia serowarskie: lewar, harfę, berło, drewniane formy i prasy do serów.
Ciekawy jest zbiór masielniczek gospodarskich, wałków do ręcznego wygniatania masła, pras do twarogu. Można również zobaczyć wygniatacz o ręcznym napędzie oraz system walców pochodzących z mechanicznej drewnianej masielnicy.
Z okresu międzywojennego zachowały się: młynek do twarogu z 1930 roku, tokarka do serów kulistych, dwudźwigniowa holenderska prasa do serów oraz zabytkowy mechaniczny kociołek do produkcji serów topionych.

Zachowany sprzęt mleczarski to np.: konwie na mleko, naczynie Szwarca służące dawniej do chłodzenia śmietanki w zbiorniku z wodą lodową lub do jej pasteryzacji, miary, mierniki i inne urządzenia laboratoryjne.

Z ostatniego wyposażenia Szkolnego Zakładu Mleczarskiego pochodzą m.in.: miedziany kocioł do wyrobu sera ementalera, zmechanizowana wanna serowarska, dwustożkowa masielnica z wózkiem, oziębiacze, pozioma pneumatyczna prasa do serów, automatyczna nalewarka do napojów.

Wielkim zainteresowaniem zwiedzających cieszy się samochód audi z przekrojami podzespołów z 1939 r., który wprawdzie nie należy do urządzeń mleczarskich, ale wykorzystywany był do celów dydaktycznych.

Flesz: Wegańskie ubrania. Made in Poland

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 2

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

z
zarobkiewicz
W dniu 23.09.2016 o 21:15, sto-krotka napisał:

Taaa... wielka mi szkoła mleczarska, dziewczyny po skończeniu technikum musiały włóczyć się po Polsce w poszukiwaniu pracy, napłodzili absolwentów a potem nie wiedzieli co z tym zrobić... gorzej jak z zootechnikami.

W krajach zachodnich przy takich potrzebach fachowcow, w uzgodnieniu z Ministerstwem Oswiaty w Technical Collegu raz na kilka lat robi sie nabor na kierunek w jakim nie ma za duzo zapotrzebowania na pracownikow.

I tak sie sprawy rozwiazuje.

To samo dzieje sie w Uniwesytetach gdzie pewne wydzialy i kierunki prowadza nabor na studentow gdy zachodzi potrzeba.

Narobic fachowcow tylko po to aby byl przerob to to samo co narobic bachorow jak komu rozum odbierze i slucha IDIOTOW U KORYTA jak to sie dzieje w Polsce.

Jeszcze tylko pokropic woda swiecona i okadzic jak ogiera przed palacem namiestnikowskim co miesiac.

G
Gość

A jakąś krowę będzie można zobaczyć .Obiecałem wnuczkowi pokazać  ale kolo Rzeszowa ich już nie widać.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3