Muzeum Samorządowe Ziemi Strzyżowskiej w Strzyżowie

Materiał informacyjny Muzeum Samorządowego Ziemi Strzyżowskiej im. Zygmunta Leśniaka
Muzeum Samorządowe Ziemi Strzyżowskiej w Strzyżowie jest samodzielną instytucją kultury gminy od 30 czerwca 2011 r. Wraz z powołaniem instytucji uchwalono statut, w którym zapisano, że patronem MSZS jest Zygmunt Leśniak. W 2017 r. zaktualizowany statut instytucji został uzgodniony z Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Pierwszą siedzibą muzeum była kondygnacja budynku przy ul. Modrzewiowej 1A w Strzyżowie. Był to dwór z końca XVIII w. zbudowany przez Dydyńskich. Od grudnia 2013 r. główną siedzibą muzeum jest kamienica z początku XX wieku przy ul. Łukasiewicza 10. Nowa siedziba muzeum zajmuje powierzchnię użytkową 803,40 m2. Równocześnie zawarto umowę w sprawie użyczenia budynku przy Rynku 15, o powierzchni użytkowej 336,47 m2, z przeznaczeniem na Galerię Miejską – filię MSZS. Od 2012 r. w użyczeniu muzeum znajduje się tunel schronowy pod Górą Żarnowską, który stanowi drugą filię MSZS.

Początki gromadzenia zbiorów muzealnych w Strzyżowie sięgają końca lat pięćdziesiątych XX wieku. Działania te na szeroką skalę zainicjował Zygmunt Leśniak, a kontynuował Adam Kluska. Początkowo zbiory przechowywano w izbie pamięci urządzonej w pomieszczeniach strzyżowskiego liceum. Powiększające się zbiory przekazano w 1971 r. Towarzystwu Miłośników Ziemi Strzyżowskiej (TMZS) założonemu w 1967 r., którego Leśniak był współzałożycielem i pierwszym prezesem. W 1972 r. otwarto Społeczne Muzeum Regionalne TMZS. W latach 1972–1981 opiekunem zbiorów był Zygmunt Leśniak. Na tym stanowisku zastąpił go Adam Kluska w latach 1981–2011.

Na początku 2012 r. MSZS przejęto 3640 eksponatów od Społecznego Muzeum Regionalnego TMZS. W latach 2012–2017 zbiory MSZS zwiększyły się ponad dwukrotnie.

Na uwagę zasługuje darowizna z 2016 r. spadkobierców Wojciecha Weissa, którzy przekazali muzeum komplet mebli z domu w Kalwarii Zebrzydowskiej (artysta kupił go w 1904 r. z myślą o rodzicach). Meble z przełomu XIX i XX w., w których skład wchodzą trzy szafy, przeszklona witrynka, stół, krzesło, sofa, foteliki i lustro, poddano konserwacji. Meble są uzupełnione naczyniami szklanymi, porcelaną, książkami, nutami należącymi do Weissa.

Otwarcie muzeum odbyło się 17 maja 2014 r. podczas I Nocy Muzeów w Strzyżowie (w ramach obchodów Europejskiej Nocy Muzeów). W głównej siedzibie muzeum znajduje się kilka wystaw stałych prezentujących historię miasta i sylwetki mieszkańców. Na uwagę zasługuje sala pamięci profesora Franciszka Chrapkiewicza pochodzącego z Godowej, znanego na świecie biochemika, odkrywcy podstaw genetyki. Intrygującą wystawą jest również wnętrze domu Wojciecha Weissa „Klimat domu i twórczości Wojciecha Weissa”.

Muzeum podczas wakacji otwarte jest dla zwiedzających od wtorku do piątku i w niedziele w godzinach od 10.00 do 16.00

W Galerii Miejskiej usytuowanej przy rynku (Rynek 15) eksponowane są wystawy czasowe, zmieniane co dwa lub trzy miesiące. Obecnie prezentowana jest wystawa „Sztuka wiosłowania” autorstwa dwóch rzeszowskich artystów – Macieja Majewskiego i Wacława Nowackiego, założycieli Grupy AntypodyTeam. Galeria Miejska podczas wakacji jest otwarta dla zwiedzających w niedziele w godzinach od 11.00 do 17.00, w dni powszednie w godzinach pracy muzeum.

Tunel schronowy z czasów II wojny światowej jest największą atrakcją turystyczną Strzyżowa. Zbudowany został w celu ukrycia pociągów specjalnych. Jest to jedyna w Polsce podziemna tego typu budowla. Obiekt został wydrążony w Górze Żarnowskiej. Oprócz tunelu głównego o długości 436 m znajduje się drugi – techniczny o długości 100 m, usytuowany piętro niżej, przebiega pod drogą i linią kolejową i łączy główny tunel z budynkami zaplecza technicznego. Tunel w lipcu i sierpniu jest otwarty codziennie w godzinach od 10.00 do 18.00.

Wystawa „Klimat domu i twórczości Wojciecha Weissa”

Dostępna od 21 maja 2017 r. wystawa autorstwa Jarosława Figury z muzyką Julii Owczarek składa się z czterech części. Wprowadzeniem jest kopia przestrzenna Promiennego zachodu słońca, obrazu Weissa, namalowanego w Strzyżowie. Obserwujemy zmieniające się natężenie światła i dźwięków muzyki w kolejnych porach dnia. Na wszystko patrzymy przez okno, tak jak to robił Weiss, obserwując okolicę, sto lat temu z poddasza stacji kolejowej. W pierwszym pomieszczeniu odtworzono stację kolejową (dworzec, tory z nasypem kolejowym i odjeżdżającym pociągiem) z charakterystycznym dla tego miejsca dźwiękiem. W drugim pokazano poddasze dworca kolejowego zajmowane przez Weissa. Tam zobaczyć można oryginalne wyposażenie domu Weissa: żelazne łóżko, pościel, lustro. Weiss był również muzykiem, więc znajdują się tam także skrzypce w futerale oraz stojak z nutami. W oknie widać niektóre obrazy powstałe w Strzyżowie. Przechodząc dalej, odwiedzający wchodzi do salonu artysty, widzi oryginalne meble: szafy, przeszkloną witrynę, sofę, foteliki, stół, pianino oraz pozostałe elementy wyposażenia domu – piec, żyrandol i dywan. Muzyka skomponowana na tę wystawę nawiązuje do klimatu domu Weissa z XIX/XX w. Rozglądając się po salonie, można podziwiać wiszące na ścianach oryginalne obrazy: Portret Stasia i Sad w Kalwarii, a w oknie kopie Maków. W witrynce i szafie znajdują się książki, porcelana i szkło. Powraca motyw muzyczny. Nad pianinem artysty unoszą się nuty. Zmieniające się kolory światła wskazują na trzy główne fazy życia: narodziny, dojrzałość, śmierć. Słychać także głos Weissa wspominającego pobyty w Strzyżowie. Wychodząc z salonu, goście muzeum zaglądają do „szafy duchów”. Widzą tam lewitujące przedmioty codziennego użytku. W 2016 r. Renata Weiss przekazała muzeum kompletne wyposażenie domu artysty z Kalwarii Zebrzydowskiej z początku XX w. W 2017 r. muzeum przeprowadziło konserwację mebli, które stały się częścią ekspozycji „Klimat domu i twórczości Wojciecha Weissa”. Wystawa zorganizowana z dużym rozmachem została zauważona w środowisku artystycznym Podkarpacia. Wernisaż odbył się podczas IV Nocy Muzeów w Strzyżowie. Temu wydarzeniu towarzyszyła oprawa medialna, która spowodowała większe zainteresowanie odbiorców. Przy tej okazji na strzyżowskim Rynku odbył się spektakl Ecce Homo – obrazy senne Weissa w reż. J. Figury, aktora związanego ze Sceną Plastyczną KUL. W muzeum na otwarciu wystawy reżyser ten przeprowadził działanie teatralne Przyjazd Mistrza.

Dodaj ogłoszenie