reklama

Odkrycie archeologów przy lotnisku w Krośnie. Znaleźli wejście do schronów przeciwlotniczych [ZDJĘCIA]

Ewa Gorczyca
Ewa Gorczyca
Zaktualizowano 
Archeolodzy prowadzący badania na działce przy lotnisku w Krośnie, gdzie znajduje się zabytkowy budynek dawnej szkoły podoficerów lotnictwa, znaleźli wejście do schronów przeciwlotniczych. Obiekt jest zalany wodą.

Budynek przy lotnisku w Krośnie został – decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – wpisany do rejestru w 2017 roku. Obiekt ma historię, która sięga lat 30. ubiegłego wieku. Przedstawia ją Marta Rymar, miejski konserwator zabytków w Krośnie.

Przed wojną należał do Centrum Wyszkolenia Podoficerów Lotnictwa i Zakładów Lotniczych w Krośnie. – Powstało z inicjatywy, gen. Ludomiła Rayskiego, szefa departamentu lotnictwa w Ministerstwie Spraw Wojskowych. Projekt centrum został w 1934 roku zaprezentowany radzie miasta.

Radni, mając na względzie rozwój Krosna, uchwalili przekazanie pod budowę tego kompleksu ok. 100 hektarów gruntu przyległego do terenów wschodnich pierwszego lotniska.

Budowę przeprowadzono sprawnie. W 1938 roku zaczęła funkcjonować szkoła, przeniesiona do Krosna z Bydgoszczy.

– Kompleks był uważany za jeden z najnowocześniejszych obiektów szkoleniowych w Europie – podkreśla Marta Rymar.

Czytaj także

W rejonie krośnieńskiego lotniska powstała cała, duża infrastruktura. Budynek, przy którym archeolodzy rozpoczęli badania, pierwotnie mieścił jadalnię i salę gimnastyczną dla młodych adeptów lotnictwa.

– Jako jedyny z całego kompleksu przetrwał do naszych czasów – mówi Marta Rymar.

Pozostałe budynki uległy częściowemu zniszczeniu gdy wycofywały się wojska Armii Radzieckiej – zostały wysadzone w powietrze.
W czasie trwania działań zbrojnych hangary lotniska i inne budynki były zajęte przez wojska niemieckie, które wkroczyły do Krosna. Przed nadejściem frontu wschodniego, we wrześniu 1944 roku Niemcy ewakuowali lotnisko. Wywieźli wszystkie maszyny i urządzenia. Następnie w poszczególnych budynkach podłożone zostały ładunki wybuchowe i bomby lotnicze. Zostały zdetonowane przed wkroczeniem Rosjan, co stało się 10 września 1944 roku.

W 1954 roku ocalały budynek przy ul. Żwirki i Wigury został przejęty przez Lotniczy Zakład Produkcyjno-Naprawczy Aeroklubu PRL.

W 1989 przekształcono go na składnicę techniczną z warsztatami Aeroklubu Podkarpackiego. Kilka lat temu stał się własnością miasta, od tego czasu zarządzała nim miejska spółka Towarzystwo Budownictwa Społecznego.

Czytaj także

Miasto zdecydowało, że jedyny z zachowanych do tej pory obiektów dawnej szkoły dla podoficerów lotnictwa przekaże Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej. Po remoncie będą tam nowoczesne laboratoria kierunków technicznych uczelni.

Najpierw jednak na ten teren wkroczyli archeolodzy, by zbadać i udokumentować historię tego miejsca. Także pod kątem architektury obronnej związanej z funkcjonowaniem szkoły.

Badania przy lotnisku w Krośnie szybko przyniosły pierwszy efekt: archeolodzy znaleźli wejście do schronów przeciwlotniczych.

- Były przypuszczenia, że takie obiekty tam się znajdują. Wiadomo było, że istnieje jeden schron, do którego wejście było od strony budynku. Ale teren, na którym są prowadzone badania, był także zabudowany innymi budynkami, które powstały już później, w czasie wojny. Podejrzewaliśmy, że schronów może być więcej

– potwierdza Marta Rymar.

Te domniemania potwierdzają odkrycia archeologów.

– Okazało się, że faktycznie zlokalizowali przestrzeń, na której znajdują się podziemne budowle. Odkryliśmy tam pierwsze wejście – opowiada Marta Rymar.

Niestety, penetracja schronów jest na razie niemożliwa. Są zalane wodą, która sięga co najmniej półtora metra.

Archeologom udało się natomiast ustalić obszar, jaki zajmują. – Rozciągają się praktycznie przez cały teren działki – mówi Marta Rymar.

Archeolodzy muszą sprawdzić, w jakim stanie technicznym są schrony. – Na pewno są to konstrukcje żelbetowe, słupowe, obudowane wewnątrz cegłą – mówi Marta Rymar, której udało się zajrzeć do środka i zrobić kilka zdjęć zaraz pod odsłonięciu odkrytego wejścia do jednego ze schronów.

Na razie trudno powiedzieć, czy schrony są ze sobą połączone podziemnymi korytarzami. – Prawdopodobnie tak, ale to będziemy wiedzieć na pewno dopiero po przejściu pomieszczeń – zastrzega Marta Rymar. – Jest też takie domniemanie, że te schrony łączą się z dawnym schronem, który znajduje się po drugiej stronie obwodnicy, w którym obecnie mieści się Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych – dodaje.

Co mogą kryć schrony? Biorąc pod uwagę przeznaczenie obiektów, mogą się w nich znajdować np. części samolotów czy elementy wyposażenia dawnej szkoły lotniczej.

Prawdopodobnie dopiero w przyszłym tygodniu rozpocznie się akcja wypompowywania wody.

- W pierwszej kolejności muszą być zakończone naziemne badania archeologiczne – tłumaczy Marta Rymar.

Archeolodzy aktualnie prowadzą wykopy sondażowe, określają przebieg schronów.

Prace wymagają ostrożności że względu na niebezpieczeństwo natrafienia na materiały wybuchowe z okresu II wojny światowej. Teren jest sprawdzany przy użyciu wykrywaczy metali.

– Nie jest wykluczone, że w schronach także mogą znajdować się materiały wybuchowe – mówi Marta Rymar.

Obszar wyznaczony do badań to ponad pół hektara. Cała działka, na której znajduje się budynek, jest dwa razy większa.

Budynek przejmie krośnieńska PWSZ (jako darowiznę) ale teren, na którym znajdują się schrony pozostanie własnością miasta.

Czy jest zamiar wykorzystania schronów, np. jako atrakcji turystycznej? Marta Rymar mówi, że jeszcze za wcześnie na snucie takich planów, bo najpierw trzeba obiekty zbadać, zabezpieczyć i przystosować do użytkowania.

– Na pewno jest to ciekawe odkrycie związane z zapomnianą historią Krosna. I znakomite miejsce na promowanie tej właśnie historii. Trzeba mieć dobry pomysł, jak tę przestrzeń zabytkową wykorzystać, bo udostępnienie takiego obiektu na pewno będzie kosztowne - tłumaczy miejska konserwator zabytków.



Zobacz też: Motoparalotniarz Wojciech Bógdał: Kocham wyzwania. Takim był spacer po skrzydle lecącego samolotu podczas pokazów w Rzeszowie

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 7

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

I co z tego że znaleźli takie schrony. W Polsce jest tego pełno... Nie wspominając setki zameczków.. Pięknych budowli z 18 wieku... Wszystko stoi i niszczeje... I nie długo zniknie piękna nieodbudowana historia.

T
Tak gość
26 września, 08:11, Lincoln:

Az dwa zdjęcia w galerii, wow! Co do schronu, to schron dla złodziei z PO i PSL którzy okradli Polskę i Polaków, są bezkarni i nigdy nie zostaną osadzeni bo żyjemy w gównopaństwie gdzie sprawiedliwość i prawo jest tylko szaraków. Szaraka dopadną za 100 i wsadza do kryminału... szmaciarzy z PO i PSL którzy ukradli miliony nie spotka kara. Wyjście... to rewolucja i kula w łeb dla każdego politycznego złodzieja!

26 września, 9:13, Gość:

Kula dla kazdego politycznego złodzieja to powinni wstrzelac wszystkich pisorów :)

Wszystkich pisiorow ? A tobie grzbiecie się wydaje że twoi pupile z po i psl są święci ? To oni w największym stopniu rozp... nasz kraj i go poddali wszystkim dookoła jako teren dla ich marketów, montowni, fabryk, zakładów, spółek itp. Teren z najtańsza siła robocza jaką można mieć bo Polacy pracują za głodowe pensyjki a robią więcej niż na zachodzie. Dlaczego zachód chwali polskich pracowników i tylko polscy puści pracodawcy wiecznie narzekają na pracowników i że się nie opłaca i że za drogo i inne bzdury. A zachodni pracodawcy ani nie mają takich wymagań jak nasi ani nie narzekają lecz chwała i jeszcze kilkukrotnie więcej płacą i wszyscy są zadowoleni. To pytam kto tu mataczy w tym syfiastym kraju ?

G
Gość
26 września, 08:11, Lincoln:

Az dwa zdjęcia w galerii, wow! Co do schronu, to schron dla złodziei z PO i PSL którzy okradli Polskę i Polaków, są bezkarni i nigdy nie zostaną osadzeni bo żyjemy w gównopaństwie gdzie sprawiedliwość i prawo jest tylko szaraków. Szaraka dopadną za 100 i wsadza do kryminału... szmaciarzy z PO i PSL którzy ukradli miliony nie spotka kara. Wyjście... to rewolucja i kula w łeb dla każdego politycznego złodzieja!

Kula dla kazdego politycznego złodzieja to powinni wstrzelac wszystkich pisorów :)

L
Lincoln

Az dwa zdjęcia w galerii, wow! Co do schronu, to schron dla złodziei z PO i PSL którzy okradli Polskę i Polaków, są bezkarni i nigdy nie zostaną osadzeni bo żyjemy w gównopaństwie gdzie sprawiedliwość i prawo jest tylko szaraków. Szaraka dopadną za 100 i wsadza do kryminału... szmaciarzy z PO i PSL którzy ukradli miliony nie spotka kara. Wyjście... to rewolucja i kula w łeb dla każdego politycznego złodzieja!

G
Gość

Nie raz sie tam było 😁😅🤙

G
Gość

Skoro najpierw niemcy wszystko zabrali, a później ruscy ukradli co sie dało ukrasc i na koniec wysadzili i zalali to na bank nic tam nie ma. Badać oczywiście warto, ale tylko czekać aż się pojawi jakaś legenda o ukrytych skarbach.

G
Gość

jest tam teczka IPN qlavego napoleona z zolboza

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3