Pomnik Walk Rewolucyjnych w Rzeszowie. Generalny Konserwator Zabytków uchylił decyzję odmawiającą wpisu do rejestru zabytków

Andrzej PlęsZaktualizowano 
archiwum Nowin
Generalny Konserwator Zabytków uchylił decyzję Podkarpackiego WKZ odmawiającą Pomnikowi Walk Rewolucyjnych wpisu do rejestru zabytków. Sprawa wraca do punktu wyjścia. A pomnik zyskuje czas na przetrwanie.

Najsłynniejszy podkarpacki pomnik został opinią Instytutu Pamięci Narodowej uznany za gloryfikujący ustrój totalitarny i jako taki miał być do końca marca 2018 r. usunięty z przestrzeni publicznej na mocy tzw. ustawy dekomunizacyjnej. Przeciwko jego demontażowi zaprotestowała większość rzeszowian, ale także krajowe środowiska artystów plastyków, architektów i historyków sztuki. Fundacja Rzeszowska znalazła inny sposób na ocalenia obiektu: 30 marca ub. roku złożyła u Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wniosek o wpisanie pomnika do rejestru zabytków, co miało go chronić przed rozbiórką. O taką decyzję konserwatora wojewódzkiego jeszcze w 2017 r. i to dwukrotnie zabiegał też prezydent Miasta Rzeszowa. W obu przypadkach uzasadnienie było podobne: bo stoi od 40 lat, wpisał się na stałe w przestrzeń miasta, jest symbolem rozpoznawalnym, najpopularniejszym motywem pamiątek turystycznych Rzeszowa, jego walory artystyczne podkreślały najwyższe polskie autorytety z grona artystów plastyków i historyków sztuki.

Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków przez 10 miesięcy pochylał się nad wnioskiem Fundacji Rzeszowskiej, czym naraził się na jej skargi na przewlekłość postępowania, słane do Ministerstwa Kultury i dziedzictwa Narodowego. Po 10 miesiącach rozważań konserwator zabytków zdecydował, że nie można wpisać pomnika na listę zabytków, ponieważ jest to… obiekt ruchomy. A skoro ruchomy, to wniosek o jego wpis do rejestru powinien wysłać właściciel terenu, na którym się znajduje, czyli rzeszowski Zakon Bernardynów. Ten ani razu nie zajął stanowiska w sprawie pomnika. Wprawdzie jeszcze w maju 2018 r. podkarpacki konserwator zwrócił się do zakonników z pytaniem, czy zgadza się na umieszczenie pomnika na liście zabytków chronionych, ale zawarł w piśmie pouczenie: brak odpowiedzi ze strony Bernardynów będzie oznaczać brak zgody. Odpowiedź nie nastąpiła, toteż PWKZ uznał, że zakonnicy na wpis się nie zgadzają. W styczniu 2019 „Z tych względów organ (PWKZ) uznał, że brak jest przesłanki, uzasadniającej wszczęcie postępowania z urzędu bez zgody właściciela obiektu”. Potraktowanie pomnika, jako ruchomości spowodowało też, że – zdaniem PWKZ - Fundacja Rzeszowską przestaje być stroną powstępowania w procedurze wpisu do rejestru. Ta nie zrezygnowała ze starań, pisząc do ministra kultury po raz kolejny: „Dziwi fakt uznania przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Pomnika Walk Rewolucyjnych na Rzeszowszczyźnie, obiektu o wysokości 38 m, wykonanego z żelbetowych pierścieni, posadowionych na wysokim cokole, na który prowadzi kilkanaście stopni, trwale związanym z gruntem, za rzecz ruchomą”.

Unikalne zdjęcia Pomnika Walk Rewolucyjnych (Czynu Rewolucyj...

Kolejne decyzje PWKZ wyraźnie zmierzały do wyburzenia pomnika, zgodnie z ustawą miał tego dokonać właściciel obiektu, czyli zakon Bernardynów. Ten nie spieszył się z decyzją, toteż Wojewoda Podkarpacka zapytała zakonników o stanowisko w tej sprawie. Ci odpowiedzieli, na decyzję za wcześnie, bo podkarpacki konserwator zabytków… prowadzi procedurę, dotyczącą wpisu obiektu do rejestru zabytków. Choć procedura nie była prowadzona, bo wcześniej konserwator wpisu odmówił. Teraz na wojewodzie spoczywał obowiązek wydania tzw. decyzji zastępczej o burzeniu pomnika, rozpoczęcie działań w tym kierunku powierzyła Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.

- Żeby mieć podstawę wszczęcia postępowania musimy zwrócić się do konserwatora zabytków z prośbą o wydanie opinii, że pomnik nie znajduje się pod jego opieką – informowała w grudniu ub. r. Zofia Majka, zastępca WINB. - Dopiero wtedy będziemy mogli wszcząć właściwe postępowanie, czyli wystąpimy do IPN o opinię w tej sprawie.

Z początkiem maja br. swoje stanowisko zajęło ministerstwo kultury i Generalny Konserwator Zabytków. To była reakcja na skargę Fundacji Rzeszowskiej wobec decyzji podkarpackiego konserwatora, odmawiającej pomnikowi miejsca na liście zabytków. Ministerstwo i GKZ uchyliło decyzję konserwatora w całości. Zastrzeżenia budziła przede wszystkim opinia PWKZ, że pomnik jest ruchomością.

- Z postanowienia MKiDN płynie jasny przekaz: pomnik jest nierozerwalnie związany z gruntem, na którym został posadowiony – komentuje decyzję ministerstwa Fundacja Rzeszowska. - Nie da się go oddzielić bez uszkodzeń, co czyni go integralna częścią nieruchomości. Ministerstwo wskazuje że PWKZ nie poczynił żadnych ustaleń, aby wyjaśnić swoje stanowisko, oraz że PWKZ nie ustalił podstawowego stanu faktycznego i prawnego.

- Najbardziej rozpoznawalny rzeszowski pomnik stał się obiektem drwiny administracyjnej, służb powołanych do ochrony interesu społecznego, które w tym przypadku jawnie usprawiedliwiają się ochroną prywatnego interesu właściciela - oburza się na działanie podkarpackiego konserwatora Bartłomiej Gancarczyk z Fundacji Rzeszowskiej. - Jakie kompetencje ma osoba, która nie potrafi odróżnić obiektu ruchomego od nieruchomości?

Stanowisko ministerstwa i GKZ wymusza na podkarpackim konserwatorze ponowne rozpatrzenie wniosku Fundacji. Wznowienie procedury wpisu do rejestru zabytków oddala w czasie wizję wyburzenia obiektu. I tylko oddala w czasie, ale nie przekreśla.

6 rzeczy, których nie wiedziałeś o Pomniku Walk Rewolucyjnych w Rzeszowie

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 27

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

p
pniok Rzeszowski
2019-05-19T05:33:49 02:00, Gość:

Obrzydliwe bezguście socrealistyczne.

Dla mnie ten pomnik to sa jak skrzydła anioła, a dla hołoty ktora najechala sie do miasta po tym jak komuna nadala im ziemie po parcelacji panskich majatkow ktore rozkradli doprowadzajac te majatki do ruiny to jest symbolem ich wyuzdanych chuci. Teraz ta dzicz ktora liznela edukacji wykancza nas prawych mieszkancow miasta od stuleci w Rzeszowie wykupujac mieszkania wlasnosciowe za doplaty alkoholowe z UNI ktore przepija takze pod GS-ami. Ciekawe ze nam mieszkancom miast nic nie bylo dane przez komune po "wyzwoleniu" gdy rozdawano ziemie z majatkow, ale bylismy przesladowani jakby to my mielismy te wielkie majatki ziemskie i fabryki w miastach. Ziemi to mielismy tyle ile w doniczce na oknie. Czy fabryki nalezaly do robotnikow ? A chlop dostal ziemie a wiec swoja "fabryke" z ktorej mogl o ile nie byl leniwy osiagnac nawet krociowe zyski ! To jaka to byla sprawiedliwosc ROBOTNICZO-CHLOPSKA jaka nastala po wojnie gdy robotnik z miasta mieszkajacy czasem w wynajmowanej suterynie byl parobkiem chlopa ze wsi i byl przez tego chlopa wyzyskiwany. Robotnik nie mial zadnych praw za komuny choc ta partia ktora rzadzila nazywala sie Robotniczo-Chlopska ! Ta swolocz ktora najechala miasto miala wszystkie uprawnienia, a robotnik ZADNYCH PRAW. Dzieci robotnikow nie mialy prawa sie ksztalcic na wyzszych uczelniach bo chlopi mieli dodatkowe punkty za pochodzenie ktore nie dawaly zadnych szans dzieciom robotniczym w staraniach sie o dostep do wyzszych uczelni. Nam mieszkancom miasta zabierano nasze domy i musielismy mieszkac w starych pozydowskich kamienicach z woda na klatce schodowej i wychodkiem na balkonie i mieszkamy tam do dzisiaj. Nas nigdy nie bylo stac na kupno mieszkania, jako ze zarobki w fabrykach byly za niskie aby przezyc od wyplaty do wyplaty. Komuna wyrzucila nas z naszych domow i wpuscila tam okoliczna holote ktora dewastowala nasze domy w miescie. Przodkowie moi zamieszkiwali to miasto od wiekow i kosci ich leza na starym cmentarzu i pobicinskim, a dom moich dziadow jest narysowany na planie miasta Wiedemanna z 1734 roku.

Chyba mam prawo do tego aby zabrac glos w takiej sprawie jaki pomnik stoi na ulicach mojego miasta. Mamy moralny obowiazek opiekowac sie dorobkiem narodu bez wzgledu z jakiego pochodzi okresu.

Po co sie wiec utrzymuje takie "watpliwe pamiatki" jak oboz smierci w Oswiecimiu ? Wszelka dyskusja na temat pomika w Rzeszowie to wyraz chamstwa i braku podstawowej kultury.

G
Gość

Obrzydliwe bezguście socrealistyczne.

G
Gość
2019-05-06T12:36:44 02:00, Res:

Wstyd na całą Polskę, kiedy usuniemy ten symbol czasów komunizmu???

2019-05-06T17:58:40 02:00, Gość:

Wstyd na całą Polskę, kiedy zacofane PODKARPCIE przejrzy na oczy i przestanie wazelinowac PiS-owi

Zostawcie w spokoju ten pomnik! Usuńcie lepiej z rządu komunistycznych działaczy i prokuratorów.

n
nowiny pzpr

Czas w końcu zakończyć ten haniebny rozdział i zdemontować ten betonowy syf.

A
Antykomunista

Manipulanci. Rzeszów ma około 200 000 mieszkańców. Napisaliście, że zaprotestowała większość rzeszowian. Kiedy odbył się protest na ponad 100 000 mieszkańców?

G
Gość

Pani konserwator wojewódzki z nadania ... Jest taką specjalistką która wydaje tylko jedyne słuszne decyzje .Dotyczą one wielu lokalizacji na Podkarpaciu.

G
Gość
2019-05-06T13:50:28 02:00, Gość:

Pomnik bez dwu zdań powinien pozostać w przestrzeni miejskiej i kraju. Najłatwiej tylko burzyć i rujnować. Ta, odczepcie się od pomnika, chyba że chcecie pomóc przy jego konserwacji. To byłoby zalecane.

2019-05-06T20:01:31 02:00, gość:

Wszelkie pomniki gloryfikujące oprawców narodu powinny z założenia być usuwane, chyba że się mylę i pan Kruczek chciał upamiętnić inne osoby, które dla Podkarpacia coś wniosły

Wszystko co dobre dla Rzeszowa z okresu Kruczka trzeba wysadzić!

G
Grzegorz

Pomnik jest zabytkiem (co od lat podkreślają polscy architekci, historycy). Wielu z Was widocznie nie ma pojęcia o symbolice monumentu. Najlepiej to zburzyć. I Pałac Kultury i Nauki tez przecież powstał za Stalina. Najlepiej wszystko co za PRL powstało. Łapy precz od Pomnika.

G
Grzegorz

Ręce precz od Pomnika !!!!

r
rzeszowianin

To tylko gra na przeczekanie. Jeśli, co nie daj Boże, PiS wygra jesienne wybory, to wtedy decyzja Podkarpackiego Konserwatora będzie taka sama i wojewoda przystąpi do działania.

R
Res
2019-05-06T12:36:44 02:00, Res:

Wstyd na całą Polskę, kiedy usuniemy ten symbol czasów komunizmu???

2019-05-06T16:36:41 02:00, Pola:

Wstyd to kraść, a jak nie znasz prawdziwej historii pomnika i jego znaczenia, to głosu nie zabieraj.

W takim razie proszę o wskazanie prawdziwej historii i intencji p. Kruczka w powstaniu tego pomnika, jeśli się mylę i nie gloryfikuje on oprawców polskiego narodu to z góry przepraszam

g
gość
2019-05-06T13:50:28 02:00, Gość:

Pomnik bez dwu zdań powinien pozostać w przestrzeni miejskiej i kraju. Najłatwiej tylko burzyć i rujnować. Ta, odczepcie się od pomnika, chyba że chcecie pomóc przy jego konserwacji. To byłoby zalecane.

Wszelkie pomniki gloryfikujące oprawców narodu powinny z założenia być usuwane, chyba że się mylę i pan Kruczek chciał upamiętnić inne osoby, które dla Podkarpacia coś wniosły

G
Gość
2019-05-06T18:03:32 02:00, Gość:

Dobrze że Włochom np. Nie przyszło do głowy wyburzyć np. Koloseum w Rzymie wszak ginęli tam pierwsi Chrześcijanie.

2019-05-06T18:45:31 02:00, Gość:

Masz ambicje przyrownywać symbol czerwonej zarazy do Koloseum, trochę lodu na głowę :)

To dopiero poczucie humoru porównać Koloseum w Rzymie do "słynnego" pomnika w Rzeszowie, faktycznie i lata te same i upamiętnienie w Rzymie ofiar w Rzeszowie oprawców przez Kruczka. Super tak trzymać!!!! jeszcze tylko zwróćcie się do Putina o paszporty

G
Gość
2019-05-06T18:03:32 02:00, Gość:

Dobrze że Włochom np. Nie przyszło do głowy wyburzyć np. Koloseum w Rzymie wszak ginęli tam pierwsi Chrześcijanie.

Masz ambicje przyrownywać symbol czerwonej zarazy do Koloseum, trochę lodu na głowę :)

G
Gość

Dobrze że Włochom np. Nie przyszło do głowy wyburzyć np. Koloseum w Rzymie wszak ginęli tam pierwsi Chrześcijanie.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3