Relikwie świętych - na Podkarpaciu mamy ich setki!

Arkadiusz Bednarczyk
Szczątki św. Teofila z bazyliki o.o. Dominikanów w Jarosławiu Arkadiusz Bednarczyk
Kości, części garderoby, fragmenty drewna, kamienie... Relikwie mogą mieć różną postać. Doczesne szczątki świętych i przedmioty, które miały z nimi styczność czy też styczność z miejscami ich kultu, przechowuje wiele kościołów na Podkarpaciu.

We wcześniejszym średniowieczu (X-XI w) sama translacja (przeniesienie) bądź elewacja (podniesienie) szczątków zmarłej osoby wystarczała, aby ogłoszono kogoś świętym, co leżało w kompetencjach lokalnych biskupów. W 1146 r. podczas kanonizacji cesarza niemieckiego Henryka II, znanego z wielkiej pobożności i porywających homilii, papież Eugeniusz III zastrzegł sobie prawo ogłaszania kogoś świętym.

Jednakże pierwsza kanonizacja pod przewodnictwem papieża, ale z udziałem biskupów, miała miejsce już w 993 roku i dotyczyła św. Udalryka biskupa Augsburga. Przyjmuje się per analogiam, że kanonizacja naszego pierwszego świętego - biskupa Wojciecha przebiegała przy udziale papieża Sylwestra II. Rozróżnienia między kanonizacją (święty) a beatyfikacją (błogosławiony) dokonał papież Urban VIII w siedemnastym stuleciu.

O relikwiach przez stulecia napisano wiele. Były przedmiotem niewybrednych żartów (niezapomniany handlarz relikwiami z "Krzyżaków" Sienkiewicza), ale i pobożnych traktatów czy dociekań naukowych. Byli tacy, co namiętnie kolekcjonowali relikwie: niejaki Fryderyk Mądry, książę-elektor saski z XVI wieku posiadł ponad 17 tysięcy relikwii.

W V stuleciu upowszechniła się zasada, że jeśli świątynia nie jest postawiona na grobie męczennika, ołtarz powinien zawierać cząstki świętych. Za sprawą pewnego biskupa z Rouen już w IV wieku uznanie zdobyła zasada, że cząstka ciała świętego ma taką samą moc jak cały korpus.

W VIII stuleciu w Wiecznym Mieście za aprobatą papieży coraz częściej ciała męczenników przenoszono z należną im czcią ze zrujnowanych podziemnych katakumb do kościołów tego miasta i dalej.

Handel świętością

Relikwie z ołtarza głównego Reformatów w Jarosławiu
Relikwie z ołtarza głównego Reformatów w Jarosławiu Arkadiusz Bednarczyk

Relikwie św. Klemensa z kościoła o.o. Bernardynów w Przeworsku (fot. Arkadiusz Bednarczyk)W średniowieczu relikwie świętych były ważnym instrumentem polityki międzynarodowej. Władcy posyłali je sobie nawzajem w dowód przyjaźni. W najstarszej polskiej kronice autorstwa Galla Anonima z XII stulecia czytamy, że w czasie zjazdu gnieźnieńskiego w marcu 1000 roku książę (jeszcze wtedy nie był królem) Bolesław Chrobry podarował cesarzowi Ottonowi III ramię świętego Wojciecha, od cesarza zaś, który boso zbliżył się do grobu świętego Wojciecha, otrzymał kopię włóczni świętego Maurycego oraz gwóźdź Krzyża Pańskiego.

Zbiory relikwii padały łupem podczas wypraw wojennych: Władysław Jagiełło zdobył na Krzyżakach relikwiarz Krzyża Świętego, który przekazał kolegiacie (dzisiaj katedrze) sandomierskiej. Był użyty m.in. podczas ostatniej wizyty Jana Pawła II w Sandomierzu w 1999 roku.

Relikwie były również przedmiotem handlu. Z roku 1391 mamy przekazy, że niejaki Jan, pleban z Ropczyc, stanął przed sądem w związku z nabyciem złoconego relikwiarza z szczątkami Krzyża Świętego. Oskarżono go o to, iż przekazał za niego drogocenny psałterz, którego wartość znacznie przewyższała jego dochody. Ustalono, że pleban musiał zatem pozyskać część pieniędzy z funduszy szpitala w Wieliczce, gdzie wcześniej sprawował funkcję rektora.

Św. Krzyż i kamień z Golgoty

[obrazek3] Relikwie z ołtarza głównego Reformatów w Jarosławiu (fot. Arkadiusz Bednarczyk)W łańcuckiej farze znajdujemy umieszczone na ołtarzach bocznych jednej z naw szafkowe relikwiarze, niektóre pochodzące z 1848 r. z czasów sprawowania opieki nad parafią przez jezuitów. Znajdują się w nich m.in. relikwie z obrazu Matki Bożej Różańcowej, pochodzącego z dawnego kościoła Dominikanów.

Znajdziemy tu relikwie m.in. św. papieży: Celestyna i Klemensa Rzymskiego oraz Benedykta z Nursji, założyciela zakonu benedyktynów. W Łańcucie (częściowo w Muzeum-Zamku) przechowuje się także relikwie patrona parafii - św. Stanisława biskupa i męczennika z XI w, ofiarowane w 1883 roku przez księcia kardynała Albina Dunajewskiego arcybiskupa krakowskiego.

W przepięknej, późnogotyckiej przeworskiej bazylice Ducha Św. w głównym ołtarzu umieszczono relikwie świętych Marcina i Benedykta, Sewery i Lukundy, Maurycjusza i Prymitywy, św. Pawła oraz relikwie św. Krzyża pozyskane w osiemnastym stuleciu. W kaplicy Bożego Grobu dobudowanej w XVIII w. znajdziemy kamień z Golgoty, miejsca ukrzyżowania Chrystusa.

W nawie północnej kościoła przeworskich bernardynów pod ołtarzem Krzyża Świętego znajdziemy przywiezione w 1951r. ze skasowanego klasztoru w Krystynopolu relikwie św. Klemensa, jednego z pierwszych papieży. Uzyskał je dla bernardyńskiego kościoła Franciszek Potocki od papieża Innocentego XIII w 1723 roku.

Setki świętych w Jarosławiu i Brzozowie

Prawdziwym unikatem jest ołtarz relikwii z kościoła jarosławskich dominikanów. Został wykonany w latach 1708-1709 z fundacji jezuity Wojciecha Rozborskiego. Ołtarz znajdował się pierwotnie w jezuickiej świątyni, o czym przypomina także godło zakonu w szczycie ołtarza: na czerwonym tle monogram IHS, krzyżyk i trzy gwoździe.

Zabytek początkowo znajdował się w Kaplicy Krzyża Świętego. To niezwykłe, ale pomieszczono tutaj relikwie blisko dwustu świętych od najwcześniejszych wieków chrześcijaństwa aż do XVIII stulecia. Relikwie świętych (kości, części garderoby i szat, roślin mających styczność z ciałem świętych) sprowadzono z Rzymu. Dodano także relikwie św. Wojciecha i Wincentego Kadłubka.

W dolnej mensie ołtarzowej, w oszklonej trumnie spoczywają szczątki św. Teofila, patrona rycerstwa na Kresach, które przed II wojną światową znajdowały się w dominikańskim kościele w Czortkowie na Podolu. Sprowadził je do tego klasztoru w XVIII wieku Joachim Potocki, który swoje serce poświęcił temuż świętemu patronowi we wspomnianym kościele. Św. Teofil był żołnierzem.

Pokaźną kolekcją relikwii świętych męczenników może poszczycić się bazylika kolegiacka w Brzozowie. W ołtarzu głównym znajdziemy relikwie ponad stu świętych. Część z nich została podarowana tutejszej świątyni zapisem testamentowym przez przemyskiego sufragana ks. bpa Michała Piechowskiego (1662-1723). W ołtarzu znajdziemy m.in. Bewnedykta, Klemensa, Adaukta, Eugeniusza i Leoncjusza.

W kościele znajduje się także niezwykła pamiątka po budowniczym kolegiaty, księdzu Bartłomieju Misiałowiczu: w oszklonej trumience umieszczono cudownie zachowane ręce brzozowskiego proboszcza z XVII w.

Przemyśl wdzięczny św. Wincentowi

Szczególnej opieki świętego Wincentego doznał Przemyśl. Relikwie jego przemyscy franciszkanie przechowują od XVI w. To właśnie za sprawą Wincentego przemyślanie obronili swój gród podczas najazdu Siedmiogrodzian i księcia Jerzego Rakoczego w 1657 r., kiedy to wystawiono drogocenne relikwie w bramie Wodnej, a wojska najeźdźcy odstąpiły od oblężenia miasta. W przemyskiej katedrze w kaplicy Fredry znajdują się także relikwie świętego biskupa przemyskiego Józefa Sebastiana Pelczara (zm. 1924 r.) . W sanktuarium bernardynów w Dukli natrafimy z kolei na relikwie św. Jana z Dukli patrona archidiecezji przemyskiej.

Nie musimy jechać do Krakowa, aby oddać cześć świątobliwej królowej Jadwidze Andegaweńskiej, małżonce króla Władysława Jagiełły (dla której - jak pamiętamy - przyjął on chrzest). Niedawno bowiem, w czerwcu 2008 roku, sprowadzono mały fragment kości świętej królowej, która jest również patronką Uniwersytetu Rzeszowskiego, opatrzony certyfikatem wydanym przez kardynała Stanisława Dziwisza, arcybiskupa Krakowa do kościoła uniwersyteckiego w Rzeszowie.

Ojciec Pio i św. Bobola

W podrzeszowskiej Terliczce - Sanktuarium Matki Bożej Fatmiskiej i Ojca Pio w tzw. dolnym kościele znajdują się relikwie tego niezwykłego zakonnika, obdarzonego stygmatami i darem bilokacji (równoczesnego przebywania w dwóch miejscach, nierzadko oddalonych od siebie o kilkaset kilometrów).

Relikwie otrzymano od Postulatora Generalnego Zakonu Kapucynów w przeddzień beatyfikacji ojca Pio (która nastąpiła 2 maja 1999 r.). 13 czerwca 1999 r. dokonano uroczystego wprowadzenia relikwii włoskiego kapucyna do Terliczki, w specjalnie ufundowanym na tą okazję relikwiarzu (dar ks. Infułata Ireneusza Skubisia z Częstochowy).

W kościele parafialnym w Strachocinie koło Sanoka znajdują się relikwie św. Andrzeja Boboli, znanego jezuity, który w tej właśnie miejscowości przyszedł na świat w 1591 roku. Ten autor słynnych ślubów lwowskich króla Jana Kazimierza Wazy po śmierci ukazywał się m.in. swoim współbraciom zakonnym w Pińsku, którym wskazał swoje doczesne szczątki.

Bobola został okrutnie zamęczony przez Kozaków, jednak jego ciało cudownie zachowane było atrakcją nawet dla bolszewików, którzy przekazali zmumifikowane szczątki w 1924 roku do Watykanu w zamian za pomoc żywnościową w latach wielkiego głodu. Kult św. Andrzeja Boboli w Strachocinie odnowiono 16 maja 1988 roku, wtedy to umieszczono w nowym ołtarzu poświęconym św. Andrzejowi jego relikwie.

Wideo

Komentarze 46

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

t
tacowy

opatrzony certyfikatem wydanym przez kardynała Stanisława Dziwisza,
Dziwne rzeczy ten Dziwisz poświadcza i wydaje certyfikaty.Skąd b.kanerdyner wie,że to kawałek kości św.Jadwigi Andegaweńskiej?
Równie kamerdyner Kapciowy zaświadczał o prawdziwości testamentu zmarłego szefa.Zaświadczał również o krwi przechowywanejkilka lat w probówce (a tych probówek z krwią powstało kilka;na razie jest ich 3).Jakimś cuidem zachował się również błogosławiony ząb.
Oszustwa w wykonaniu kościoła kat.Od pon.2 tys lat kościół (już mało skutecznie) wciska ludziom ciemnotę.

n
nowowsianin
kolego nie wierzysz w moc kapucynów i o. pio po prostu cudowne nawrócenie terliczki po upadku pthw i ormo

Pewnie ze nie wierze. Ta banda znajdzie sobie nowego guru.
Jak zmieni sie sytuacja na rynku to znowu sie zmienia jak kameleon !!
G
Gość
kolego nie wierzysz w moc kapucynów i o. pio po prostu cudowne nawrócenie terliczki po upadku pthw i ormo

najwazniejszy kapucyn odchodzi
N
NICT
Terliczka to bylo zawsze grono kombinatorow.
Za komuny wszyscy nalezeli do Strazy Pozarnej, wszyscy byli w ORMO, wszyscy byli w PZPR, wszyscy pracowali w PTHW, wszyscy kradli i wszyscy pili za to nakradli. Ciekawe ze wtedy im kosciol nie byl potbrzeny. He he he
Zmienily sie czasy i teraz "wszyscy sa swieci" !! Znalezli nowego guru i jada na tej nowej burej kobyle.
Ech banda lajdakow i oszustow !!

kolego nie wierzysz w moc kapucynów i o. pio po prostu cudowne nawrócenie terliczki po upadku pthw i ormo
N
NICT
Terliczka to bylo zawsze grono kombinatorow.
Za komuny wszyscy nalezeli do Strazy Pozarnej, wszyscy byli w ORMO, wszyscy byli w PZPR, wszyscy pracowali w PTHW, wszyscy kradli i wszyscy pili za to nakradli. Ciekawe ze wtedy im kosciol nie byl potbrzeny. He he he
Zmienily sie czasy i teraz "wszyscy sa swieci" !! Znalezli nowego guru i jada na tej nowej burej kobyle.
Ech banda lajdakow i oszustow !!

kolego nie wierzysz w moc kapucynów i o. pio po prostu cudowne nawrócenie terliczki po upadku pthw i ormo
l
ludwik
Z przerażeniem czytam wasze posty. Zachowujecie się tak jakby waszym wrogiem nr 1 był kościół a zwłaszcza kapłani. Piszecie o inkwizycji (za którą notabene kościół przeprosił) ale to wasz antyklerykalizm może doprowadzić do tego, że zaczniecie nas mordować tzn. księży i katolików.

Odnośnie relikwi, to są one stosowane od setek lat i ich głównym celem jest przybliżenie ludzi do Boga poprzez naśladowanie życia świętego. Zwłoki są święte więc szacunek im się należy, a najlepiej to czynić poprzez czczenie ich w relikwiach.

bez przesady proszę księdza jest kilkunastu chamów, którzy za każdym razem się inaczej podpisują i robią wrazenie, ze jest ich dużo. podkarpacie nie jest takie czerwone
g
gogo
Ścierwojady Błłłeee

To czym piszecie to powód do WSTYDU a nie dumy

o co ci chodzi głupku
J
Juzio

Ścierwojady Błłłeee

To czym piszecie to powód do WSTYDU a nie dumy

A
ANKA
Tu nikt nie walczy z prawdami wiary, ani nie neguje istoty wiary w Boga.
My wszyscy wierzymy i moze bardziej od tych moherow robiacych to z wielkim krzykiem i dla poklasku. My oddajemy czesc Bogu, ale rownoczesnie bacznie obserwujemy co sie dzieje w Kosciele.
To Kaplani czyli KLER podlegaja naszej krytyce. O kaplanow wlasnie nam chodzi ze nie postepuja wedlug zasad ktore glosil nam WSZYSKIM Jezus Chrystus. Kaplani nie sa niczym lepszym od nas. Gdzie to jest powiedziane ze plebanowi na parafi ma byc lepiej od parafian !! Nie chca zyc w ubustwie , zgoda, ale dlaczego ma zyc w ubustwie parafia w ktorej jest kaplanem. Toz to jest niejednokrotnie chamstwo jak postepuje proboszcz na niektorej parafi. Ten ciągły skowyt o więcej jest juz obrzydliwy. Ludzie zaczynaja madrzec i widziec co zlego sie dzieje w tej Polsce. Chca aby ksieza w takim samym stopniu jak kazdy obywatel byli odpowiedzialni za dobro tego kraju. Demokracja jest dla wszystkich a nie tylko dla maluczkich. Nikt nie moze zyc ponad prawem !! Zaczynaja o tym glosno mowic, bo przestali sie bac ze za kazde nieopatrznie powiedziane slowo prawdy ktos ich bedzie przesladowal i ponizal. Proces ten jest procesem nieodwracalnym i tylko poprawa swojego postepowania kleru moze zatrzymac ten proces. Musi byc to poprawa natychmiastowa i radykalna !! Niestety to co bylo nigdy sie juz nie wroci, a trzeba sie z tym pogodzic i przyjac to do swojej swiadomosci, a niestety czesc z posrod kaplanow z tym nawet walczy !!
Czasy sie zmienily i stare juz nie wroci.

Amen!
k
katolik z fary
Z przerażeniem czytam wasze posty. Zachowujecie się tak jakby waszym wrogiem nr 1 był kościół a zwłaszcza kapłani. Piszecie o inkwizycji (za którą notabene kościół przeprosił) ale to wasz antyklerykalizm może doprowadzić do tego, że zaczniecie nas mordować tzn. księży i katolików.

Odnośnie relikwi, to są one stosowane od setek lat i ich głównym celem jest przybliżenie ludzi do Boga poprzez naśladowanie życia świętego. Zwłoki są święte więc szacunek im się należy, a najlepiej to czynić poprzez czczenie ich w relikwiach.

Tu nikt nie walczy z prawdami wiary, ani nie neguje istoty wiary w Boga.
My wszyscy wierzymy i moze bardziej od tych moherow robiacych to z wielkim krzykiem i dla poklasku. My oddajemy czesc Bogu, ale rownoczesnie bacznie obserwujemy co sie dzieje w Kosciele.
To Kaplani czyli KLER podlegaja naszej krytyce. O kaplanow wlasnie nam chodzi ze nie postepuja wedlug zasad ktore glosil nam WSZYSKIM Jezus Chrystus. Kaplani nie sa niczym lepszym od nas. Gdzie to jest powiedziane ze plebanowi na parafi ma byc lepiej od parafian !! Nie chca zyc w ubustwie , zgoda, ale dlaczego ma zyc w ubustwie parafia w ktorej jest kaplanem. Toz to jest niejednokrotnie chamstwo jak postepuje proboszcz na niektorej parafi. Ten ciągły skowyt o więcej jest juz obrzydliwy. Ludzie zaczynaja madrzec i widziec co zlego sie dzieje w tej Polsce. Chca aby ksieza w takim samym stopniu jak kazdy obywatel byli odpowiedzialni za dobro tego kraju. Demokracja jest dla wszystkich a nie tylko dla maluczkich. Nikt nie moze zyc ponad prawem !! Zaczynaja o tym glosno mowic, bo przestali sie bac ze za kazde nieopatrznie powiedziane slowo prawdy ktos ich bedzie przesladowal i ponizal. Proces ten jest procesem nieodwracalnym i tylko poprawa swojego postepowania kleru moze zatrzymac ten proces. Musi byc to poprawa natychmiastowa i radykalna !! Niestety to co bylo nigdy sie juz nie wroci, a trzeba sie z tym pogodzic i przyjac to do swojej swiadomosci, a niestety czesc z posrod kaplanow z tym nawet walczy !!
Czasy sie zmienily i stare juz nie wroci.
z
zuzu
a ty świadek jechowy czy co!!!

Nie, nie jestem świadkiem jehowy, a nawet jakbym była to co??? Denerwuje mnie i odpycha od kościoła jego hipokryzja i przeinaczanie słów Boga! Księża opychają się ze mało im bębny nie eksplodują, rozbijają się furami i płodzą dzieci młodym parafiankom. Ja mogę czytać słowa Boga i modlić się bez pośredników, czy to księży czy świadków.
G
Gość
Widać, że jesteś prawdziwym katolem. Obrażasz innych i wywyższasz się. A podobno Bóg nie lubi pychy. A kapucyny widać kasę ubóstwiają. Czytajcie Biblie a nie słuchajcie czarnej stonki!!!

a ty świadek jechowy czy co!!!
A
ANKA
Z przerażeniem czytam wasze posty. Zachowujecie się tak jakby waszym wrogiem nr 1 był kościół a zwłaszcza kapłani. Piszecie o inkwizycji (za którą notabene kościół przeprosił) ale to wasz antyklerykalizm może doprowadzić do tego, że zaczniecie nas mordować tzn. księży i katolików.

Odnośnie relikwi, to są one stosowane od setek lat i ich głównym celem jest przybliżenie ludzi do Boga poprzez naśladowanie życia świętego. Zwłoki są święte więc szacunek im się należy, a najlepiej to czynić poprzez czczenie ich w relikwiach.

Jeśli jesteś księdzem to powinieneś wiedzieć, ze czczenie i ubóstwianie przedmiotów czy ludzkich szczątków to bałwochwalstwo. Zapisane jest to w Biblii. Jeszcze coś co mnie strasznie drażni to to, że Bóg powiedział, że nikogo na ziemi nie można nazwać Ojcem Świętym bo jedyny Ojciec Święty jest w niebie. A KK ciągle nazywa papieża Ojcem Świętym. Czy możesz się do tego ustosunkować?
t
tymek

Kto chwali kult bezczeszczenia zwłok ten ma coś z głową. Ciekaw jestem jakby waszych dziadków, rodziców, zmarłe dzieci itd. klechy wykopały, pocieły na plasterki i pokazywały w kościołach - miłe to co nie??? A całowanie truposza za szklaną szybą - przecież mozna się pożygać..... to jest katopoganizm, nijak związany z Pismem Świętym. Każdego kto popiera takie barbarzyństwo Chrystus powinien ukarać.

p
probus
a czy to prawda, że w Polsce jest jakaś parafia,która jako relikwię ma "jądra św. Izydora"? Wierzyć mi się nie chce ale tak kiedyś słyszałem.

Użytkownik publikując swoje wpisy (wypowiedzi) reprezentuje własne poglądy i opinie biorąc pełną odpowiedzialność za publikowane treści. Właściciel nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za treści zamieszczane przez uczestników na łamach Forum.

4. Niedopuszczalne jest umieszczanie przez Użytkownika na Forum treści sprzecznych z prawem, wzywających do nienawiści rasowej, wyznaniowej, etnicznej, propagujących przemoc, wulgarnych i naruszających powszechnie obowiązujące zasady moralne.
Dodaj ogłoszenie