MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Sadźmy lipy, bo są pięknymi, długowiecznymi i użytecznymi drzewami

Piotr Samolewicz
Piotr Samolewicz
W Rzeszowie rośnie ponad 14,5 tysiąca lip.
W Rzeszowie rośnie ponad 14,5 tysiąca lip. Krzysztof Kapica
Lipy szeorokolistne, podobnie jak inne rośliny, zakwitły w tym roku na Podkarpaciu trzy tygodnie wcześniej. Zdaniem etnobotanika prof. Łukasza Łuczaja jest to rekord wszech czasów.

Od końca maja ulice, skwery i parki Rzeszowa intensywnie pachną lipami i są żółte od ich kwiatów. Zjawisko jest masowe, gdyż wg oficjalnych danych w mieście rośnie ponad 14,5 tys. lip. W tym roku miasto posadzi kolejnych 216 sztuk tych charakterystycznych drzew. – Miasto chętnie sadzi lipy, gdyż są piękne, szlachetne, świetnie nadają się do naszych warunków atmosferycznych, a przy tym kojarzą się z Polską – mówi Artur Gernand z Kancelarii Prezydenta Miasta Rzeszowa.

W stolicy województwa jest 6 lip ustanowionych pomnikami przyrody.

  • Są to: dwie lipy drobnolistne rosnące przy ul. Moniuszki 10 (obwód pni 243, 280 cm);
  • lipa szerokolistna stojąca przy ul. Zygmuntowskiej (obwód pnia 359 cm);
  • lipa drobnolistna rosnąca przy ul. Świętojańskiej 91 (obwód pnia 308 cm);
  • lipa drobnolistna „Zofia”, rosnąca przy ul. Traugutta 39 a (obwód pnia 264 cm);
  • lipa szerokolistna „Jadwiga” rosnąca przy al. Piłsudskiego (obwód pnia 305 cm). Przy czym obwód pnia drzewa mierzy się na wysokości 130 cm.

Statystycznie najcieplejszy miesiąc w roku, lipiec, nazwę zawdzięcza kwitnącym na przełomie czerwca i lipca lipom. Również staropolskie nazwy, takie jak lipień czy lipnik pochodziły od lip. Trzeba jednak wiedzieć, że w miesiącu lipcu kwitnie tylko jedna odmiana lipy.

- Lipy kwitną według pewnej sekwencji – wpierw lipa szerokolistna, zwykle w czerwcu, potem najpospolitsza lipa drobnolistna – zwykle pod koniec czerwca lub na początku lipca, a na końcu rzadko spotykana w naszej zieleni lipa srebrzysta (inaczej węgierska) – zwykle pod koniec lipca. W tym roku jednak kwitnienie roślin przesunęło się o 3 tygodnie i lipy szeorokolistne na Podkarpaciu zakwitły już 25 maja. To rekord wszech czasów spowodowany zmianą klimatu. Nie bez powodu w Chorwacji to czerwiec nazywa się lipanj (czytaj: lipań). Może i my powinniśmy zmienić nazwę czerwca na lipiec… - mówi "Nowinom" etnobotanik prof. dr hab. Łukasz Łuczaj, naukowiec z Instytutu Biologii Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Drzewo ma bogate walory.

- Lipy dają dużo cienia, są długowieczne, mają przyjemny zapach. Są ładnymi drzewami o sercowatych liściach. Liście są jadalne, kwiaty nadają się na herbatę - wyjaśnia prof. Łuczaj.

Alergicy nie powinni obawiać się tego drzewa, gdyż produkuje mało pyłku.

Prof. Łuczaj namawia do sadzenia lip i dbania o nie. - Lipy powinniśmy sadzić, bo są pięknymi, długowiecznymi i użytecznymi drzewami. Poza tym lipy szerokolistna i drobnolistna są rodzimymi drzewami dla podkarpackich lasów. Dają pszczołom nektar, pyłek i spadź. Na Podkarpaciu rośnie wiele cennych sztuk. W parku zabytkowym w Tyczynie koło Rzeszowa rośnie najgrubsza w Polsce lipa srebrzysta o obwodzie 645 cm. Niestety, nie jest ona pomnikiem przyrody. Inna lipa warta poznania rośnie w Broniszowie koło Ropczyc, jest to jedna z najgrubszych lip szerokolistnych w Polsce – mówi profesor.

Lipy są głęboko zakorzenione w europejskiej kulturze. W starożytnej Grecji były symbolem czystości, niewinności i nadziei. Słowianie, gdy byli jeszcze poganami, czcili te drzewa, uważając je za święte. O dużej wartości lip mówi chociażby to, że w Chorwacji, przed wprowadzeniem euro, narodowa waluta kuna równała się 100 lip. Nazwa chorwackich „groszy” wzięła się stąd, że dawniej na terenach dzisiejszej Chorwacji płacono kwiatem lipowym. W dawnych Niemczech rozprawy sądowe odbywały się pod lipami, gdyż uważano, że lipy ułatwiają wydawanie sprawiedliwych wyroków. Znane w Polsce zwyczajowe sadzenie tych drzew wokół kościołów może być pozostałością pogańskiego kultu, wiary w to, że lipa chroni przed piorunami i złymi duchami.

Lipy sadzono przy kościołach także z powodów praktycznych, by dać pielgrzymom cień. Drewno lipowe jest miękkie i łatwe w obróbce, nadaje się szczególnie do prac snycerskich i rzeźbiarskich. Ma bardzo charakterystyczny zapach. Dlatego w naszych kościołach i muzeach stoi wiele figur wykonanych z tego drewna. Niestety, lipy nie tylko otaczano kultem i opiewano w literaturze, ale też wyniszczono, obdzierając z kory na łapcie.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Ubezpieczenie maszyn rolniczych. Kiedy jest obowiązkowe?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na nowiny24.pl Nowiny 24