reklama

Zbiórka na remont zabytkowej cerkwi w Olchowej

mmazurZaktualizowano 
Artykuł nadesłała Ewa Bryła ze Stowarzyszenia Dziedzictwo Mniejszości Karpackich.

Olchowa to wieś leżąca 9 km na południe od Zagórza, za Tarnawą Górną. Pierwsza wzmianka o Olchowej pochodzi z 1483 r., gdy stanowiła ona własność Tarnawskich, lecz jej metryka sięga czasów ruskich. Potem kolejno była w rękach Stadnickich, Białobrzeskich i Bugielów.

W 1921 r. liczyła 56 domów 169 grekokatolików i 155 rzymskokatolików. W latach 1900-45 tutejszy majątek należał do rodziny Schrammów, której dwaj członkowie: Julian Schramm, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Wiktor Schramm, profesor Uniwersytetu Poznańskiego, zasłużyli się dla badań nad historią i przyrodą regionu.

W Olchowej mieszkała również malarka Helena Schramm. W dworze Schrammów znajdowała się bogata biblioteka oraz zbiory przyrodnicze i etnograficzne. Wszystko uległo zniszczeniu po 1945 r.

Z zespołu dworskiego ocalała murowana kaplica zbudowana w 1926 r. W jej wnętrzu znajdziemy obrazy Heleny Schramm oraz epitafia inskrypcyjne rodziny. Kaplicę rozbudowano w 1983 r. z przeznaczeniem na kościół filialny.

Na południowo-wschodnim skraju wsi znajduje się murowana cerkiew filialna p.w. Soboru Matki Bożej, zbudowana w 1865 lub 1887 r. Po 1947 r. opuszczona i całkowicie zdewastowana. Na cmentarzu, 200m na północ od cerkwi znajdują się nagrobki członków wspomnianej rodziny Schrammów.
Stowarzyszenie Dziedzictwo Mniejszości Karpackich w Zagórzu / SDMK (ukr. Товариство Спадщина Карпатських Меншин, ang. Heritage of Carpathian Minorities Association) powzięło zamiar uchronienia obiektu przed dalszą destrukcją. Organizacja istnieje trzy i pół roku, ma charakter non-profit.

Celem Stowarzyszenia jest działalność na rzecz wielokulturowej społeczności Wschodnich Karpat położonych w Polsce. Ma za sobą remont siedmiu cmentarzy położonych w gminie Tyrawa Wołoska, na których znajdziemy nagrobki z XIX i początku XX wieku.

Do współpracy przy zabezpieczeniu oraz remoncie olchowieckiej cerkwi zostały włączone: Politechnika Krakowska, Ukraińska Grekokatolicka Cerkiew w Polsce a szczególnie pobliskie parafie (Mokre, Hłomcza), Urzęd Miasta i Gminy w Zagórzu oraz Starostwo Powiatowe w Sanoku.

Obecnie trwają prace nad sporządzeniem kosztorysów, planów i otrzymaniem wymaganych prawem pozwoleń dotyczących pracy przy zabytkach.

Podczas dwuetapowych działań SDMK ma zamiar zabezpieczyć obiekt przed dalszą degradacją oraz wykonać remont. Podczas etapu remontowego wykonamy następujące prace: ustabilizowanie odchylającej się ściany przedsionka, wymiana zdegradowanych elementów drewnianych więźby dachowej i stropu nad parterem (oraz deskowania sufitu), z odwzorowaniem ich pierwotnych wielkości i złączy, wykonanie drewnianych drabiniastych schodów policzkowych na poddasze właściwych dla obiektów z epoki, wymiana pokrycia dachowego na gontowe, wstawienie stolarki okiennej i drzwiowej o podziałach, kształtach profili i okuciach odpowiadających podobnym obiektom (współczesnym cerkwi w Olchowej), uzupełnienie tynków wewnętrznych i zewnętrznych - z ewentualnym pozostawieniem "świadków" prezentujących wiązanie elementów kamiennych ściany, doprowadzenie instalacji elektrycznej, umożliwiającej instalację oświetlenia, sygnalizacji alarmowej i czujników dymowych.

Stowarzyszenie zaprasza do realizacji wsparcia również poprzez zakup cegiełki. Wpłat proszę dokonywać na konto Stowarzyszenia z dopiskiem "Olchowa". Oto niezbędne dane:

Stowarzyszenie Dziedzictwo Mniejszości Karpackich
ul. Filtrowa 19, 38-540 Zagórz
tel. 013 46 22 670 kom. 0 695 66 48 06
KRS 0000237140 NIP 687-182-47-47 Regon 180052187
http://dmk.witryna.org
e-mail: mniejszosci_karpackie@tlen.pl

Podkarpacki Bank Spółdzielczy / Sanok 43 8642 0002 2001 0072 3127 0001

* * *

O obiekcie według opinii technicznej współpracującego przy obiekcie dr hab. inż. arch. Jana Kurka, z Politechniki Krakowskiej:

Mimo niewielkich rozmiarów (ok. 12,7 x 7,0 m) cerkiew ta wyróżnia się harmonijną sylwetką i urokliwą lokalizacją. Cerkiew jest orientowana (wzdłuż osi głównej wschód-zachód), reprezentując typ o skromniejszym programie funkcjonalnym i układzie przestrzennym. Cerkiew jest jednokondygnacyjna - bez chóru. Całość nakryta była wspólnym, dwuspadowym drewnianym dachem, ze szczytem od strony zachodniej i obłym (sześciobok) ukształtowaniem nad półkoliście zakończonym prezbiterium. Całość wieńczy drewniana sygnaturka, z hełmem pokrytym blachą. Także szczyt zwieńczony był pierwotnie żelaznym krzyżem.

W przestrzeni poddasza znajdowały się pierwotnie (nieistniejące dziś) dwa dzwony, zawieszone na dwóch belkach - opartych na konstrukcji (oczepy ścian stolcowych) więźby dachowej.

Parter przekryty jest drewnianym stropem - od spodu odeskowanym i malowanym na niebiesko. Ściany są otynkowane i pobielone. Murowane ściany parteru pozbawione są dziś stolarki (brak śladów ewent. Pierwotnych krat), co sprawia, że dostęp do tego obiektu jest niekontrolowany, zagrażając mu m.in. zaprószeniem ognia.

Niepokojące odspojenie, pęknięcia, odkształcenia i ubytki wykazują kamienne ściany przedsionka - zwłaszcza przy narożniku południowo-zachodnim.

Częściowe ubytki i brak konserwacji pokrycia przyczyniły się do lokalnej - znaczącej destrukcji elementów więźby dachowej belek stropowych i deskowania sufitu, a być może także ścian i ich fundamentów. Widoczne są spore ubytki tynków wewnętrznych i zewnętrznych (zwłaszcza od zachodu). Do destrukcji ścian znacznie przyczyniło się również skorodowanie i zniszczenie rynien i rur spustowych.

* * *

Misja SDMK: inwentaryzacja cennych kulturowo zasobów regionalnych; zachowanie krajobrazu kulturowego (m.in. przeprowadzanie remontów, zabezpieczeń); edukacja kulturowa (m.in. warsztaty, szkolenia, seminaria, tworzenie ścieżek dydaktycznych); badania naukowe wieloetnicznej kultury karpackiej; popularyzacja wiedzy o lokalnym dziedzictwie kulturowym; publikacja opracowań (w postaci map, przewodników, folderów, informatorów, albumów, książek i in.) w wersji papierowej i elektronicznej; ochrona lokalnego środowiska naturalnego; wzmacnianie godności narodowej i etnicznej społeczności karpackich.

REDAKCJA PORTALU NOWINY24.PL NIE ODPOWIADA ZA TREŚĆ ARTYKUŁÓW NADESŁANYCH PRZEZ INTERNAUTÓW

Flesz - nowi marszałkowie Sejmu i Senatu, sukces opozycji

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3