Nasze korzenie

Antoni Adamski
Synowie Antoniego Bomby z Budziwoja, pierwszego kronikarza rodu. Rok 1928. Od lewej u dołu: Zbigniew, Władysław, Mieczysław, Kazimierz; u góry od lewej: Stanisław i Jan.
Synowie Antoniego Bomby z Budziwoja, pierwszego kronikarza rodu. Rok 1928. Od lewej u dołu: Zbigniew, Władysław, Mieczysław, Kazimierz; u góry od lewej: Stanisław i Jan. Archiwum
Ród Bombów liczy 236 członków. Mieszkają w Rzeszowie, Budziwoju, Krakowie, Cieszynie, Kędzierzynie-Koźlu, Poznaniu, na Kujawach a także: w Czechach, Anglii, a nawet w Japonii, Australii i Argentynie. Kto ich policzył?

Edward Bomba z Rzeszowa jest trzecim z kolei archiwistą rodu. Dokumenty o swoich potomkach zaczął gromadzić ponad 100 lat temu poseł Antoni. Następcami byli: jego syn Władysław i jego długowieczny brat Mieczysław.
- To właśnie Mieczysław przekazał mi na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych misję kronikarza. Żyli wtedy jeszcze najstarsi członkowie rodu. Oni udostępnili mi swoje materiały. Jednak najwięcej dowiedziałem się dzięki ich wspomnieniom. Zdążyłem przed ich śmiercią ocalić bogatą część historii rodu - mówi pan Edward.
Nie zawsze były możliwe osobiste rozmowy. W Legnicy żyje dziś 200 osób o tym nazwisku. Inni mieszkają we Wrocławiu, Kędzierzynie-Koźlu, Cieszynie oraz w Wielkopolsce. Niektórzy z nich pomagali Edwardowi w tworzeniu kroniki, jak np. Jerzy Borowiec, kuzyn Edwarda oraz Kazimierz Bomba i jego syn Marek.

To mój dziadek!

- Kiedyś na witrynie rzeszowskiego fotografa zobaczyłem mężczyznę w charakterystycznym kapeluszu i sukmanie podrzeszowskich kmieci - opowiada pan Edward. - "Skąd ma pan to zdjęcie?"- spytałem. "To przykład dawnego stroju ludowego" - odpowiedział fotograf. "To mój dziadek Antoni, poseł na sejm w Wiedniu!" - odpowiedziałem i poprosiłem o odbitkę fotografii. Do dziś nie wiem, czy zachował się oryginał. Poznałem za to historię zdjęcia. Zostało zrobione w Budapeszcie, gdy Antoni składał życzenia cesarzowi. "Jaki to naród chodzi w takim pięknym ubiorze?" - spytał cesarz, a Antoni opowiedział mu o ubiorach spod Rzeszowa.
Edward jest jednym z 36 Bombów mieszkających w Rzeszowie. Urodził się w roku 1940 w Budziwoju. Studiował w Akademii Rolniczej w Olsztynie, pracował na Śląsku. W 1976 r. wrócił do Rzeszowa, gdzie pracował jako nauczyciel w Ośrodku Szkolenia Rzemiosła i w samorządzie Izby Rzemieślniczej. W 2000 r. przeszedł na emeryturę. Wtedy już na całego mógł oddać się swej misji.

Tarczownicy Budziwoja

Dzieje rodu sięgają XIII wieku - ustalił pod koniec XIX w. pierwszy kronikarz rodu Antoni Bomba junior. W Budziwoju istniał wtedy dwór obronny, broniący dóbr tyczyńskich od wschodu. Stacjonowała w nim drużyna rycerzy - tarczowników pod wodzą niejakiego Budziwoja. Jednym z nich był Bomba. Pochodził ze Śląska. Nazwisko to występuje w starych księgach parafialnych bazyliki pw. św. Jakuba w Nysie.
Dobra tyczyńskie były majątkiem królewskim. Rycerze Budziwoja dostali od władców Rzeczpospolitej po 100 mórg ziemi (ok. 50 ha). 24 uposażone rodziny zostały zwolnione z pańszczyzny. Mieli za to służyć krajowi orężem. Nie otrzymali jednak tytułu szlacheckiego i herbu. Były to m.in. rody: Bombów, Borowców, Dominów, Gliwów, Jopków, Głodowskich, Kotulów, Konkolów, Kroków, Parków, Rogów, Stachurskich, Warzochów.
Po Branickich dobra tyczyńskie objęli Wodziccy, którzy postanowili zmusić dawnych wojów, później kmieci z Budziwoja do odrabiania pańszczyzny. Wybuchł bunt, w czasie którego został zabity Antoni Bomba - pierwszy znany z imienia członek rodu. Zginął w roku 1846 w wieku 46 lat. Po Antonim zachowała się w Budziwoju chałupa, zbudowana w 1808 r., (do 1994 kryta strzechą), z masywnymi drzwiami wykonanymi bez użycia gwoździ. Odwiedzał ją ks. Stanisław Stojałowski, gdzie z Antonim Bombą - juniorem opracowywał założenia programowe partii chłopskiej Stronnictwo Ludu.

Poseł, działacz ludowy, starosta

Synem Antoniego był Wawrzyniec (ur. ok.1830, zm. w 1918). Ożenił się on z Katarzyną Kotulówną. Ród Kotulów pełnił rolę wiejskiej inteligencji, co przyniosło owoce w następnym pokoleniu. Synem Wawrzyńca był Antoni - junior (1868 - 1956). Działacz ludowy, poseł na sejm w Wiedniu i do Sejmu Krajowego we Lwowie. Na zdjęciu z 1907 grupy posłów ludowych widzimy go obok Wincentego Witosa i Włodzimierza Tetmajera. W czasie I wojny Antoni organizował Strzelca w Budziwoju, z którego do I Brygady Józefa Piłsudskiego wyszło 22 ochotników. W czasie II wojny światowej był aresztowany przez Niemców. Miał umrzeć śmiercią głodową w rzeszowskim zamku. Został uratowany dzięki interwencji rodzinnej. Po wyzwoleniu w latach 1944-46 pełnił funkcje pierwszego starosty powiatu rzeszowskiego. W latach stalinowskich odsunął się od polityki i wrócił do Budziwoja. Do śmierci był członkiem Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie.

Rodzinne zdjęcie

Fotografia z roku 1928 przedstawia czterech mężczyzn (w tym jeden w oficerskim mundurze) i dwóch chłopców. To synowie Antoniego - juniora. W ich losach zawierają się najnowsze dzieje kraju. Pierwszy z lewej to najmłodszy syn Zbigniew, który przez cale życie prowadził gospodarstwo w Budziwoju. Obok niego Władysław w mundurze kapitana Wojska Polskiego. Walczył w I Brygadzie Piłsudskiego, który 1 maja 1924 podpisał jego patent oficerski. Absolwent wojskowej szkoły w Bydgoszczy uczestniczył w wojnie obronnej 1939, a później w ruchu oporu. W 1945 r. został wojskowym komendantem miasta Gubina na Śląsku. Na starość wrócił do Budziwoja, gdzie zmarł w 1982.
Żyje stuletni dziś Mieczysław, absolwent historii starożytnej Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, nauczyciel na Kresach i Kujawach, działacz ludowy. Aresztowany w 1943 r przez Gestapo przebywał w obozach w Pustkowie, Oświęcimiu Sachsenhausen. W 1945 r, gdy w konwoju pędzony był do Dachus, został wyzwolony przez wojska alianckie. Dziś mieszka w Krakowie.
Ostatni po prawej na fotografii stoi Kazimierz, absolwent weterynarii lwowskiego Uniwersytetu. W czasie wojny w Niebylcu ukrywał z narażeniem życia rodzinę żydowską, za co otrzymał medal "Sprawiedliwego wśród narodów świata". Po wojnie był lekarzem weterynarii w Kędzierzynie-Koźlus. Zmarł w 2001 w wieku 88 lat.
W drugim rzędzie od lewej stoją: Stanisław - rolnik, muzyk ludowy w zespole "Budziwojce" oraz Jan - ojciec kronikarza Edwarda. Jan był także rolnikiem. W roku 1952 został aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa za sprzeciwianie się kolektywizacji. Jako więzień pracował przy budowie zakładów w Nowej Dębie. Wyszedł na wolność na mocy amnestii po śmierci Stalina. Zmarł w 1998 r. w wieku 88 lat.
Na zdjęciu brak Tadeusza - inżyniera rolnika. Jako AK-owiec walczył na Kresach - w Łucku. Był dyrektorem Zespołu Szkół Rolniczych w Cieszynie. Zginął w 1957 r w wypadku samochodowym.

Będzie zjazd

W Rzeszowie mieszkają dwie córki Jana Bomby: Krystyna, emerytowana nauczycielka, Izabela, doktor inżynier nauk technicznych oraz Edward - kronikarz rodu. Krystyna ma dwoje dziec, Izabela - również, pan Edward dochował się czworga pociech.
- Planujemy zjazd rodzinny w Przemyślu, gdzie hotel "Pod białym orłem" prowadzą Wiktoria i Tadeusz Bombowie.

FLESZ: Polacy żyją krócej. Co nas zabija?

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3